در حالی که دولت آمریکا روند جدیدی از مذاکرات و همکاری با ایران را آغاز کرده، مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، راهی کشورهای عربی خلیج فارس شده تا درباره توافق اخیر واشینگتن و تهران به متحدان منطقهای اطمینان خاطر بدهد؛ توافقی که نگرانیهایی جدی درباره نفوذ منطقهای ایران، برنامه موشکی و کنترل تنگه هرمز ایجاد کرده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، این هفته در سفری حساس به امارات متحده عربی، کویت و بحرین تلاش خواهد کرد نگرانی متحدان عرب واشینگتن را درباره توافق اخیر میان آمریکا و ایران کاهش دهد.
این سفر در شرایطی انجام میشود که برخی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نسبت به مفاد توافق موقت میان واشینگتن و تهران ابراز نگرانی کردهاند؛ توافقی که به باور منتقدان میتواند به افزایش نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی و تغییر توازن قدرت در خاورمیانه منجر شود.
بر اساس گزارش رویترز، یکی از مهمترین نگرانیهای کشورهای عربی خلیج فارس، نبود هرگونه محدودیت برای برنامه موشکهای بالستیک ایران در متن یادداشت تفاهم میان دو کشور است. این موضوع برای کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات، بحرین و کویت که در برد موشکهای ایران قرار دارند، اهمیت ویژهای دارد.
همچنین طرح پیشنهادی ایجاد یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران، موجب نگرانی برخی دولتهای عربی شده است. آنها بیم دارند منابع مالی جدید در اختیار تهران بتواند برای تقویت توان نظامی یا حمایت از گروههای همسو در منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
یکی دیگر از محورهای اختلاف، نقش احتمالی ایران در مدیریت آینده تنگه هرمز است. کشورهای صادرکننده نفت خلیج فارس که بخش عمده صادرات انرژی خود را از این مسیر انجام میدهند، نسبت به هرگونه افزایش نفوذ تهران بر این آبراه راهبردی حساس هستند.
مارکو روبیو در این سفر تلاش خواهد کرد ضمن دفاع از سیاست دولت دونالد ترامپ، به شرکای منطقهای آمریکا اطمینان دهد که واشینگتن همچنان در برابر هرگونه اقدام تهدیدآمیز ایران موضعی سختگیرانه خواهد داشت.
اندرو پیک، مقام پیشین شورای امنیت ملی آمریکا، معتقد است روبیو میتواند با اشاره به سیاستهای گذشته ترامپ علیه جمهوری اسلامی، نگرانی متحدان منطقهای را کاهش دهد. او تاکید کرده است که در صورت شکست توافق، دولت آمریکا بار دیگر گزینه فشار و حتی اقدام نظامی را روی میز خواهد گذاشت.
با این حال بسیاری از مقامهای عرب حوزه خلیج فارس نگران هستند که روند جدید مذاکرات به عادیسازی روابط میان آمریکا و ایران منجر شود؛ اتفاقی که میتواند معادلات امنیتی منطقه را تغییر دهد.
عبدالرحمن الراشد، تحلیلگر و روزنامهنگار سرشناس سعودی، در یادداشتی هشدار داده است که این توافق ممکن است جایگاه جمهوری اسلامی را به عنوان یک قدرت منطقهای تقویت کند و منابع مالی تازهای در اختیار تهران قرار دهد.
سفر روبیو در حالی انجام میشود که دولت آمریکا بهتازگی بخشی از تحریمهای نفتی ایران را به طور موقت تعلیق کرده و مذاکرات فنی میان دو کشور در سوئیس همچنان ادامه دارد. نتیجه این رایزنیها میتواند بر آینده امنیت خلیج فارس، بازار جهانی انرژی و روابط آمریکا با متحدان سنتی خود در منطقه تاثیر قابل توجهی بگذارد.