نقشآفرینی پاکستان در میانجیگری مذاکرات ایران و آمریکا، جایگاه دیپلماتیک این کشور را تقویت کرده است. تحلیلگران معتقدند اسلامآباد میتواند از این موفقیت برای جذب سرمایهگذاری، توسعه تجارت منطقهای و گسترش همکاریهای اقتصادی بهره ببرد، هرچند مشکلات ساختاری اقتصاد پاکستان همچنان پابرجاست.
پاکستان پس از ایفای نقشی کلیدی در میانجیگری میان ایران و آمریکا، اکنون امیدوار است دستاوردهای سیاسی این موفقیت را به فرصتهای اقتصادی تبدیل کند.
در همین راستا رسانههای ایرانی از سفر مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، به پاکستان خبر دادهاند؛ سفری که به گفته مقامهای تهران با هدف قدردانی از نقش شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در تسهیل مذاکرات میان تهران و واشینگتن انجام میشود.
پاکستان به همراه قطر در ماههای اخیر از مهمترین میانجیهای گفتوگوهای ایران و آمریکا بوده است. مذاکراتی که در نهایت به توافق موقت میان دو کشور و آغاز روند جدیدی از گفتوگوهای دیپلماتیک منجر شد.
این نقشآفرینی با استقبال گسترده بینالمللی روبهرو شده و بسیاری از رهبران جهان و مقامهای آمریکایی از تلاشهای اسلامآباد برای کاهش تنشهای منطقهای قدردانی کردهاند.
کارشناسان معتقدند این موفقیت میتواند فرصتهای تازهای برای اقتصاد پاکستان ایجاد کند. خرم شهزاد، مشاور وزیر دارایی پاکستان، میگوید اعتبار بینالمللی جدید این کشور میتواند به جذب سرمایهگذاری در بخشهایی مانند زیرساخت، فناوری، آموزش و صنایع نوظهور کمک کند.
برخی تحلیلگران نیز معتقدند در صورت کاهش یا لغو بخشی از تحریمهای ایران، تجارت میان دو کشور همسایه به شکل قابل توجهی افزایش خواهد یافت. بهویژه استان بلوچستان که مرز مشترک میان ایران و پاکستان را در خود جای داده، میتواند به یکی از مراکز اصلی تبادلات اقتصادی دو کشور تبدیل شود.
الکس واتانکا، پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورمیانه در واشینگتن، معتقد است پاکستان اکنون فرصت دارد روابط اقتصادی گستردهتری با کشورهای خاورمیانه ایجاد کند و حتی همکاریهای منطقهای در حوزه انرژی، تجارت و صنایع دفاعی را توسعه دهد.
با این حال بسیاری از اقتصاددانان هشدار میدهند که دستاوردهای دیپلماتیک به تنهایی برای حل مشکلات عمیق اقتصادی پاکستان کافی نیست.
پاکستان سالهاست با چالشهایی همچون رشد اقتصادی پایین، بدهی خارجی سنگین، ضعف صادرات، محدود بودن پایه مالیاتی و وابستگی مداوم به کمکهای صندوق بینالمللی پول روبهرو است.
مفتاح اسماعیل، وزیر دارایی پیشین پاکستان، معتقد است هرچند نقش میانجیگرانه اخیر اعتبار بینالمللی کشورش را افزایش داده، اما تاثیری بر مشکلات ساختاری اقتصاد پاکستان نداشته است. به گفته او، اصلاحات داخلی همچنان مهمترین شرط خروج این کشور از بحرانهای اقتصادی است.
عاطف میان، استاد اقتصاد دانشگاه پرینستون، نیز تاکید میکند که ارزش واقعی این تحول در ایجاد بستر صلح و همکاریهای اقتصادی منطقهای نهفته است. او معتقد است پاکستان میتواند از طریق توسعه تجارت با ایران، گسترش همکاریهای انرژی و تعمیق روابط اقتصادی با کشورهای خلیج فارس و ترکیه، از این فرصت بهرهبرداری کند.
با وجود خوشبینیهای موجود، کارشناسان هشدار میدهند که بدون اصلاحات ساختاری و بهبود فضای کسبوکار، حتی موفقیتهای بزرگ دیپلماتیک نیز نمیتواند اقتصاد پاکستان را به طور پایدار متحول کند.
