دونالد ترامپ میگوید ایران با بازرسیهای بلندمدت و نامحدود هستهای موافقت کرده، اما تهران این ادعا را رد کرده است. اختلاف روایت دو طرف درباره بازرسیهای آژانس، داراییهای آزادشده، تنگه هرمز و جنگ لبنان، آینده توافق شکننده ایران و آمریکا را با ابهام روبهرو کرده است.
آمریکا و ایران پس از نخستین دور مذاکرات در سوئیس، روایتهای متفاوتی از مفاد توافق صلح ارائه کردهاند؛ اختلافی که میتواند آینده توافق شکننده میان دو کشور را با چالش جدی روبهرو کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز سهشنبه اعلام کرد ایران با بازرسیهای هستهای در سطحی گسترده و بلندمدت موافقت کرده است. او در شبکه اجتماعی خود نوشت تهران با «بالاترین سطح بازرسیهای هستهای برای آیندهای نامحدود» موافقت کرده است.
با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی این ادعا را رد کردند و گفتند در مذاکرات سوئیس هنوز درباره برنامه هستهای ایران گفتوگویی انجام نشده و تهران تعهد تازهای برای بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی نپذیرفته است.
این اختلاف تنها به موضوع بازرسیهای هستهای محدود نیست. دو طرف درباره نحوه استفاده از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور نیز روایتهای متفاوتی دارند. ترامپ گفته است منابع آزادشده باید برای خرید مواد غذایی و دارویی از آمریکا استفاده شود، اما علی بحرینی، سفیر جمهوری اسلامی در دفتر سازمان ملل در ژنو، تأکید کرده ایران خود درباره نحوه هزینهکرد این داراییها تصمیم خواهد گرفت.
همزمان، توافق موقت میان تهران و واشینگتن که با هدف پایان دادن به جنگ و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه امضا شده، همچنان با ابهامهای مهمی روبهروست. یکی از محورهای اصلی اختلاف، وضعیت تنگه هرمز است؛ آبراهی که بخش مهمی از تجارت جهانی انرژی از آن عبور میکند.
بر اساس توافق، ایران باید عبور آزاد کشتیها از تنگه هرمز را در دوره ۶۰ روزه تضمین کند. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی گفتهاند ممکن است پس از پایان این دوره، عوارض یا هزینههایی برای عبور شناورها تعیین شود. در مقابل، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است واشینگتن اجازه نخواهد داد ایران در چارچوب توافق نهایی، برای عبور از تنگه هرمز عوارض دریافت کند.
موضوع لبنان نیز یکی دیگر از گرههای اصلی توافق است. تهران میگوید توافق صلح شامل خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان میشود، اما اسرائیل اعلام کرده در مناطق تحت کنترل خود باقی میماند و به عملیات علیه تهدیدهای حزبالله ادامه خواهد داد.
با وجود اختلافها، ترامپ گفته مذاکرات با ایران «بهخوبی پیش میرود» و دو طرف در مسیر گفتوگو باقی ماندهاند. در نشانهای از کاهش تنش، دولت آمریکا محدودیتهای سفر تیم ملی فوتبال ایران را نیز کاهش داده و اجازه داده این تیم زودتر از برنامه قبلی برای بازی بعدی خود در جام جهانی وارد سیاتل شود.
در همین حال، نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان میدهد ۳۵ درصد آمریکاییها معتقدند جایگاه ایالات متحده در برابر ایران پس از جنگ ضعیفتر شده، در حالی که ۲۳ درصد آن را قویتر میدانند.
سنای آمریکا نیز با رأیی نمادین به پایان جنگ رأی داده است؛ اقدامی که نشاندهنده شکاف در میان جمهوریخواهان و افزایش فشار سیاسی بر دولت ترامپ برای روشن کردن جزئیات توافق با ایران است.
با وجود کاهش قیمت نفت و ازسرگیری نسبی تردد کشتیها از تنگه هرمز، اختلاف روایت تهران و واشینگتن نشان میدهد مسیر دستیابی به توافق نهایی همچنان دشوار و پرتنش خواهد بود.
