آذر عظیما، خواننده پیشکسوت موسیقی ایرانی و از نخستین هنرمندان حاضر در برنامه ماندگار «گلها»، در سن ۹۹ سالگی در اصفهان درگذشت. او که از چهرههای تأثیرگذار نسل نخست موسیقی رادیویی ایران به شمار میرفت، نقش مهمی در شکلگیری و ماندگاری موسیقی سنتی ایران در دهههای ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ داشت.
آذرمیدخت عظیما سراجپور، مشهور به آذر عظیما، خواننده پیشکسوت موسیقی ایرانی و از نخستین هنرمندان برنامه ماندگار «گلها»، در ۹۹ سالگی در اصفهان درگذشت.
آذر عظیما متولد سال ۱۳۰۶ در اصفهان بود و فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۳۳ با رادیو ایران آغاز کرد. نخستین اثر او بر پایه آهنگی از زندهیاد ابوالحسن صبا و شعری از ابوالحسن ورزی اجرا شد و آغازگر حضور او در عرصه موسیقی حرفهای بود.
او از نخستین خوانندگانی بود که در مجموعه مشهور «گلها» حضور یافت و نخستین برنامه «یک شاخه گل» را با همراهی ویولن ابوالحسن صبا و سنتور فرامرز پایور اجرا کرد. همکاری با برجستهترین استادان موسیقی ایرانی، جایگاه ویژهای برای او در تاریخ موسیقی کشور رقم زد.
کارشناسان موسیقی همواره از صدای گرم و بم آذر عظیما به عنوان یکی از ویژگیهای منحصربهفرد او یاد کردهاند. وی زیر نظر استادانی چون ابوالحسن صبا و فرامرز پایور آموزش دید و در سالهای نخست فعالیت خود به عنوان یکی از استعدادهای جوان و آیندهدار رادیو ایران شناخته میشد.
آذر عظیما در طول سالهای فعالیت هنری خود در برنامههایی همچون «گلهای صحرایی»، «یک شاخه گل» و دیگر تولیدات موسیقایی رادیو ایران به اجرای آثار متعدد پرداخت. قطعه «راه شیراز» از مشهورترین آثار او به شمار میرود که با ارکستر فارابی به رهبری همسرش، زندهیاد مرتضی حنانه، آهنگساز و رهبر ارکستر برجسته ایرانی، اجرا شد.
او علاوه بر فعالیت در موسیقی دستگاهی ایران، شماری از ترانههای محلی را نیز اجرا کرد که بخشی از آنها همچنان در آرشیو برنامه «گلها» حفظ شده است. از آذر عظیما همچنین به عنوان نخستین بانوی آوازخوان اصفهان یاد میشود.
این هنرمند از اواخر دهه ۱۳۳۰ به تدریج از فعالیت حرفهای در عرصه خوانندگی فاصله گرفت و وارد فعالیتهای اداری شد. به همین دلیل برخلاف بسیاری از همنسلانش، آثار ضبطشده و حضور رسانهای گستردهای از او در دهههای بعد بر جای نماند و بخش مهمی از میراث هنری او در آرشیو رادیو ایران باقی ماند.
درگذشت آذر عظیما پایانی بر زندگی یکی از آخرین بازماندگان نسل طلایی موسیقی رادیویی ایران است؛ نسلی که نقش مهمی در حفظ، ثبت و انتقال موسیقی سنتی ایرانی به نسلهای بعدی ایفا کرد و آثارشان همچنان بخشی از حافظه فرهنگی ایرانیان محسوب میشود.یی
