دونالد ترامپ برای شرکت در نشست دو روزه سران ناتو راهی آنکارا شد؛ نشستی که در آن افزایش هزینههای دفاعی اروپا، ادامه حمایت نظامی از اوکراین و نقش متحدان در تأمین امنیت تنگه هرمز از محورهای اصلی گفتوگوها خواهد بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای حضور در نشست سران ناتو وارد مرحلهای حساس از رایزنیهای امنیتی با متحدان اروپایی میشود؛ نشستی که روزهای سهشنبه و چهارشنبه در آنکارا برگزار میشود و انتظار میرود آینده نقش آمریکا در امنیت اروپا و خاورمیانه در آن مورد بحث قرار گیرد. بر اساس گزارشها، نشست ۲۰۲۶ ناتو در آنکارا با تمرکز بر افزایش هزینههای دفاعی اعضا، کمک به اوکراین و چالشهای امنیتی ناشی از جنگ ایران برگزار میشود.
یکی از محورهای اصلی نشست، فشار دولت ترامپ بر متحدان اروپایی برای افزایش سهم خود در هزینههای دفاعی است. کشورهای عضو ناتو قرار است قراردادهای تسلیحاتی و تعهدات تازهای را به نمایش بگذارند تا نشان دهند در برابر درخواست واشینگتن برای تقسیم بیشتر بار دفاعی جدی هستند. رویترز گزارش داده است که در آستانه این نشست، رهبران ناتو قراردادهای تسلیحاتی به ارزش دستکم ۵۰ میلیارد دلار را مطرح کردهاند.
مارک روته، دبیرکل ناتو، از این روند بهعنوان بخشی از ضرورت «انقلاب در صنایع دفاعی» یاد کرده و گفته است تهدیدهایی مانند روسیه، چین، کره شمالی و ایران، اعضای پیمان را ناچار کرده توان دفاعی خود را با سرعت بیشتری تقویت کنند. همزمان، بحث احتمال کاهش نیروهای آمریکا در اروپا، نگرانیهایی را درباره میزان تعهد واشینگتن به امنیت قاره اروپا ایجاد کرده است.
اوکراین نیز در مرکز گفتوگوهای نشست آنکارا قرار دارد. متحدان اروپایی میکوشند با اعلام کمکهای نظامی تازه و قراردادهای تسلیحاتی، به ترامپ نشان دهند که حمایت از کییف تنها بر دوش آمریکا نیست. گاردین نوشته است اعضای ناتو قرار است بار دیگر بر کمک نظامی به اوکراین تأکید کنند؛ هرچند بخشی از این تعهدات ادامه همان وعدههای پیشین است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، قرار است در حاشیه نشست با ترامپ گفتوگو کند و یکی از درخواستهای اصلی او، تقویت سامانههای پدافند هوایی اوکراین خواهد بود. این موضوع پس از حملات تازه روسیه به مناطق اوکراین اهمیت بیشتری پیدا کرده و کییف امیدوار است نشست آنکارا فقط به بیانیه سیاسی محدود نشود و به تعهدات نظامی ملموس منجر شود.
در کنار اوکراین، تنگه هرمز نیز به یکی از موضوعات مهم نشست تبدیل شده است. دولت ترامپ از متحدان خود میخواهد نقش بیشتری در حفاظت از کشتیرانی تجاری در این گذرگاه راهبردی بر عهده بگیرند؛ مسیری که بخش مهمی از نفت و گاز جهان از آن عبور میکند و در ماههای اخیر به دلیل جنگ ایران و حمله به کشتیها، بار دیگر به کانون تنش تبدیل شده است.
برگزاری نشست در آنکارا نیز پیام سیاسی مهمی دارد. ترکیه با میزبانی این اجلاس تلاش میکند جایگاه خود را در ناتو و معادلات امنیتی خاورمیانه، دریای سیاه و شرق مدیترانه برجستهتر کند. رویترز گزارش داده است که ترامپ در جریان نشست از رجب طیب اردوغان تمجید کرده و حتی درباره لغو برخی محدودیتها و ازسرگیری فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه موضعی مثبت نشان داده است.
با این حال، نشست آنکارا آسان نخواهد بود. روابط ترامپ با برخی متحدان اروپایی پرتنش است و اختلافها بر سر هزینههای دفاعی، جنگ ایران، آینده اوکراین و نقش آمریکا در اروپا همچنان پابرجاست. به همین دلیل، موفقیت این نشست نه فقط با میزان قراردادهای تسلیحاتی، بلکه با توان ناتو در حفظ وحدت سیاسی در برابر فشارهای واشینگتن سنجیده خواهد شد.
