حمله به چند نفتکش در تنگه هرمز، بار دیگر امنیت یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان را در مرکز تنشهای منطقهای قرار داد. قطر و عربستان سعودی، ایران را مسئول این حملات دانستهاند؛ اتهامی که در بحبوحه آتشبس شکننده، توقف مذاکرات تهران و واشینگتن و افزایش نگرانیها درباره بازار جهانی انرژی مطرح شده است.
به گزارش رویترز، یکی از کشتیهای هدف قرارگرفته، نفتکش قطری «الرکیات» بود که حامل گاز طبیعی مایع گزارش شده است. قطر در واکنش به این حادثه، ایران را مسئول دانست و این حمله را تهدیدی علیه امنیت کشتیرانی بینالمللی و جریان انرژی توصیف کرد. عربستان سعودی نیز با محکوم کردن حمله به نفتکش سعودی، تهران را مسئول چنین اقدامات و پیامدهای آن معرفی کرد.
هنوز هیچ گروه یا کشوری مسئولیت رسمی این حملات را بر عهده نگرفته است و تهران نیز دخالت در این حوادث را تأیید نکرده است. با این حال، اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده که ایران طی ۲۴ ساعت دستکم سه کشتی تجاری را در تنگه هرمز هدف قرار داده و نیروهای ایرانی دستکم دو موشک به سوی کشتیهای عبوری شلیک کردهاند.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از حمله به یک نفتکش هنگام عبور در نزدیکی عمان خبر داده است. بر اساس گزارشها، این کشتی با یک پرتابه ناشناس هدف قرار گرفت و دچار آتشسوزی و آسیب سازهای شد، اما تاکنون گزارشی از تلفات جانی یا آلودگی زیستمحیطی منتشر نشده است.
این حملات در زمانی رخ داده که روند دیپلماتیک میان ایران و آمریکا بار دیگر به بنبست نزدیک شده است. مذاکرات غیرمستقیم دو طرف در قطر، که قرار بود راهی برای کاهش تنش و تثبیت آتشبس موقت باشد، بدون نشانه روشنی از پیشرفت پایان یافته است. اکسیوس نوشته است بازگشت حملات در تنگه هرمز میتواند تفاهم اخیر برای کاهش درگیریها را با خطر فروپاشی روبهرو کند.
در همین حال، رویترز گزارش داده که قیمت نفت پس از انتشار خبر حمله به نفتکشها افزایش یافت؛ نشانهای از حساسیت بازار جهانی به هرگونه اختلال در مسیرهای دریایی خلیج فارس. تنگه هرمز همچنان یکی از حساسترین نقاط ژئوپولیتیکی جهان است و امنیت آن برای صادرکنندگان و مصرفکنندگان انرژی اهمیت حیاتی دارد.
این رخداد میتواند فشار دیپلماتیک بر تهران را افزایش دهد، بهویژه از آن جهت که دو کشور مهم حاشیه خلیج فارس، یعنی قطر و عربستان، ایران را مستقیماً مسئول دانستهاند. چنین موضعی ممکن است زمینه هماهنگی امنیتی بیشتر میان کشورهای منطقه و آمریکا را فراهم کند و همزمان مسیر گفتوگوهای احتمالی با تهران را پیچیدهتر سازد.
در شرایطی که ایران سکوت کرده و واشینگتن نیز هشدارهای تازهای درباره ادامه تنشها مطرح کرده، حمله به نفتکشها نشان میدهد بحران تنگه هرمز همچنان میتواند بهسرعت از یک رخداد دریایی به یک بحران منطقهای و اقتصادی تبدیل شود.
