همزمان با افزایش حملات هوایی آمریکا به ایران و فروپاشی آتشبس موقت، دونالد ترامپ از احتمال گسترش عملیات نظامی سخن گفته است. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند تشدید فشارهای نظامی بعید است تهران را به پذیرش خواستههای واشنگتن وادار کند و ممکن است بحران را وارد مرحلهای خطرناکتر کند
با ادامه تنشهای نظامی میان ایران و ایالات متحده، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا دامنه تهدیدهای خود علیه تهران را افزایش داده و از بررسی گزینههای نظامی جدید خبر داده است. این در حالی است که به باور بسیاری از کارشناسان، راهبرد افزایش فشار نظامی تاکنون نتوانسته اهداف واشنگتن را محقق کند و احتمال موفقیت آن در آینده نیز پایین ارزیابی میشود.
پس از فروپاشی توافق آتشبس موقتی که یک ماه پیش میان دو طرف برقرار شده بود، حملات متقابل بار دیگر شدت گرفته است. ارتش آمریکا طی شش روز گذشته چندین موج حمله هوایی علیه اهداف نظامی در ایران انجام داده و در مقابل، ایران نیز حملات موشکی و پهپادی خود را ادامه داده است.
بر اساس گزارش رویترز، ترامپ در نشستهای داخلی کاخ سفید و همچنین در اظهارات عمومی، گزینههای مختلفی از جمله حمله به نیروگاههای برق، پلهای راهبردی، جزیره نفتی خارگ و حتی تأسیسات هستهای زیرزمینی ایران را مطرح کرده است. با این حال، مقامهای آمریکایی هنوز تصمیم نهایی درباره اجرای این گزینهها را اعلام نکردهاند.
کارشناسان مسائل خاورمیانه معتقدند گسترش حملات نظامی، بدون اجرای عملیات زمینی گسترده، بعید است بتواند سیاستهای جمهوری اسلامی را تغییر دهد. جاناتان پانیکوف، از مقامهای پیشین اطلاعاتی آمریکا، گفته است هیچ نشانهای وجود ندارد که حملات جدید بتواند تهران را به عقبنشینی وادار کند و حتی ممکن است مواضع ایران را سرسختتر کند.
یکی از محورهای اصلی اختلاف دو کشور، تنگه هرمز است؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. آمریکا خواهان بازگشت کامل آزادی کشتیرانی در این مسیر است، اما ایران بر نقش خود در مدیریت این آبراه تأکید دارد. در روزهای اخیر نیز اختلال در تردد کشتیها باعث افزایش دوباره قیمت جهانی نفت و نگرانی بازارهای مالی شده است.
در همین حال، منابع آگاه به رویترز گفتهاند تهران به متحدان خود در یمن اعلام کرده در صورت حمله آمریکا به زیرساختهای انرژی ایران، آمادگی لازم برای هدف قرار دادن مسیر راهبردی بابالمندب را داشته باشند؛ اقدامی که میتواند دامنه بحران را از خلیج فارس به دریای سرخ گسترش دهد و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
دولت آمریکا تأکید میکند همچنان دیپلماسی را ترجیح میدهد، اما معتقد است فشار نظامی و اقتصادی تنها راه وادار کردن ایران به تغییر رفتار است. در مقابل، تحلیلگران هشدار میدهند ادامه این روند ممکن است به چرخهای از حملات و پاسخهای متقابل منجر شود؛ وضعیتی که نهتنها چشمانداز مذاکرات را تیرهتر میکند، بلکه خطر گسترش جنگ در سراسر خاورمیانه را نیز افزایش خواهد داد.
