میدل ایست نیوز: گزارش فوربز نشان میدهد درخواست رهبران کرد برای دستیابی به تسلیحات ضدهوایی از دهه ۱۹۶۰ تاکنون بارها تکرار شده، اما اقلیم کردستان عراق به دلیل جایگاه حقوقی خود هرگز به سامانههای مؤثر دفاع هوایی دست نیافته است.
مجله فوربز در گزارشی تحلیلی مینویسد که آسیبپذیری اقلیم کردستان عراق در برابر تهدیدهای هوایی، مسئلهای نیست که فقط مربوط به جنگهای اخیر باشد، بلکه ریشهای بیش از ۶۰ ساله دارد. از نخستین نبردهای پیشمرگهها با دولت عراق در دهه ۱۹۶۰ تا حملات پهپادی امروز، کردها همواره به دنبال دستیابی به سامانههای دفاع هوایی بودهاند، اما به دلیل آنکه یک دولت مستقل نیستند، تقریباً هیچگاه نتوانستهاند به چنین تجهیزاتی دست پیدا کنند.
کشته شدن یک نظامی امریکایی در جریان خنثیسازی بقایای یک پهپاد انتحاری در اقلیم کردستان عراق تازهترین نمونه از تهدیدی است که اکنون به بخشی از زندگی روزمره منطقه تبدیل شده است. این حادثه تنها یک روز پس از کشته شدن دو نظامی امریکایی دیگر در حملهای در اردن رخ داد و نشان داد که تهدید پهپادها به مرزهای یک کشور محدود نیست.
نویسنده معتقد است نقطه عطف این روند به دوم اکتبر ۲۰۱۶ بازمیگردد؛ زمانی که داعش برای نخستین بار با استفاده از یک پهپاد حامل مواد منفجره، مواضع پیشمرگهها را هدف قرار داد. در آن حمله دو نیروی پیشمرگه کشته و دو نظامی فرانسوی زخمی شدند. به باور فوربز، این رویداد آغاز دورهای بود که پهپادها به یکی از اصلیترین ابزارهای جنگ علیه اقلیم کردستان عراق تبدیل شدند. پیش از آن، خطرناکترین سلاح داعش خودروهای زرهی بمبگذاری شده بود که با موشکهای ضدتانک آلمانی «میلان» منهدم میشدند.
فوربز توضیح میدهد که پس از شکست داعش، تهدیدها نه تنها پایان نیافت بلکه شکل پیچیدهتری به خود گرفت. از سال ۲۰۲۰ گروههای مسلح عراقی حملات راکتی به پایگاه ائتلاف در فرودگاه اربیل را آغاز کردند و خیلی زود این حملات به استفاده گسترده از پهپادهای انتحاری تغییر یافت.
این مجله امریکایی به حملات یک ساله اخیر پهپادی به اقلیم کردستان عراق نیز اشاره کرده و نوشت طبق آمار ارائه شده، بین ۲۸ فوریه تا ۱۷ ژوئیه سال جاری، دستکم ۹۰۴ پهپاد و موشک به سمت اقلیم شلیک شد که ۲۹ کشته و ۱۳۸ زخمی برجای گذاشت. با وجود عملکرد سامانههای دفاعی ائتلاف در حفاظت از فرودگاه اربیل، حملات علیه منطقه ادامه یافت.
مطالبهای که از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد
فوربز با مرور تاریخچه جنبش کردهای عراق یادآور میشود که درخواست برای دریافت سلاحهای ضدهوایی از همان سال ۱۹۶۳ مطرح بود. ابراهیم احمد، از رهبران وقت جنبش کردهای عراق معتقد بود در اختیار داشتن سلاحهای ضدزره و ضدهوایی میتواند موازنه جنگ را تغییر دهد و امکان اداره مناطق خودمختار را فراهم کند.
تنها موفقیت ثبتشده علیه نیروی هوایی عراق
در فاصله توافق بر سر خودگردانی از سال ۱۹۷۰ تا آغاز جنگ ۱۹۷۴، پیشمرگهها با حمایت مخفیانه ایران، امریکا و اسرائیل به موشکهای دوشپرتاب «اسای-۷» مجهز شدند. در همین دوره آنان موفق شدند یک جنگنده «میگ-۱۹» عراق را سرنگون کرده و خلبان آن را اسیر کنند. فوربز تأکید میکند که با وجود این موفقیت، قطع ناگهانی حمایت ایران پس از توافق الجزایر، شورش کردهای عراق را با شکست روبهرو کرد و دستاوردهای نظامی آنان را بیاثر ساخت.
گزارش سپس به دهه ۱۹۸۰ میپردازد و با اشاره به نسلکشی بارزانیها، عملیات انفال و حمله شیمیایی حلبچه، نقل میکند که مأموریت پیشمرگهها دیگر صرفاً جنگ با ارتش عراق نبود، بلکه حفاظت از غیرنظامیان کرد در برابر سیاستهای سرکوبگرانه بغداد شده بود.
غرب هرگز استینگر را در اختیار کردها قرار نداد
پس از قیام سال ۱۹۹۱، رهبران کرد از کشورهای غربی خواستند موشکهای استینگر و تاو را برای مقابله با بالگردها و نیروهای زرهی صدام در اختیار آنان قرار دهند. این درخواست رد شد، اما ایجاد منطقه پرواز ممنوع از سوی ائتلاف بینالمللی امکان تداوم موجودیت اقلیم کردستان عراق را فراهم کرد.
وعدههای تحققنیافته امریکا
فوربز همچنین به وعدههای عملینشده واشنگتن اشاره میکند. پیش از حمله سال ۲۰۰۳ به عراق، امریکا از احتمال تحویل موشکهای ضدتانک جاولین به پیشمرگهها سخن گفته بود، اما این وعده هرگز عملی نشد. بعدها نیز مسعود بارزانی در سال ۲۰۱۲ نسبت به تحویل جنگندههای اف-۱۶ به دولت عراق ابراز نگرانی کرد، هرچند این هواپیماها تاکنون علیه اقلیم به کار گرفته نشدهاند.
آیندهای نامطمئن
نویسنده در پایان هشدار میدهد که با خروج برنامهریزیشده نیروهای ائتلاف به رهبری امریکا از اقلیم کردستان عراق در دو ماه آینده، اقلیم کردستان بیش از گذشته به سامانههای دفاع هوایی نیاز خواهد داشت. هرچند دولت عراق اخیراً وعده داده است برای حفاظت از تأسیسات نفت و گاز اقلیم سامانههای دفاعی مستقر کند، اما فوربز با اشاره به سابقه طولانی وعدههای نافرجام، تحقق این برنامه را قطعی نمیداند و نتیجه میگیرد که کردستان عراق همچنان در برابر تهدیدهای هوایی نوین، بهویژه پهپادها، آسیبپذیر باقی خواهد ماند.
نوشته <div class=’subtitle’>مجله فوربز بررسی کرد؛</div>تلاش 60 ساله اقلیم کردستان عراق برای دستیابی به سامانههای پدافند هوایی اولین بار در میدل ایست نیوز. پدیدار شد.
