کمیته میراث جهانی یونسکو با ثبت پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» موافقت کرد و این مجموعه تاریخی بهعنوان سیامین اثر ملموس ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.
در جریان چهلوهشتمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر بوسان کره جنوبی، پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» بهعنوان یکی از آثار برجسته تاریخی ایران در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید.
این پرونده شامل هفت قلعه تاریخی؛ الموت، لمبسر، نویزرشاه، شمسکلایه، قسطینلار، شیرکوه و ایلان است که در درههای الموت شرقی و غربی و دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز در استان قزوین قرار دارند.
کارشناسان یونسکو در ارزیابی این اثر، به ارتباط راهبردی میان قلعهها، بهرهگیری هوشمندانه از موقعیت طبیعی کوهستان، حفظ اصالت تاریخی مجموعه و نقش آن در کنترل مسیرهای ارتباطی منطقه اشاره کردهاند و این ویژگیها را از مهمترین دلایل ثبت جهانی این پرونده دانستهاند.
قلعه الموت که بیش از هزار سال قدمت دارد، از اواخر قرن یازدهم میلادی به مرکز سیاسی، نظامی و فرهنگی حکومت اسماعیلیان نزاری تبدیل شد. این مجموعه علاوه بر کارکرد دفاعی، نقش مهمی در فعالیتهای علمی و فرهنگی آن دوران ایفا میکرد و تا زمان فتح آن توسط مغولان در سال ۱۲۵۶ میلادی، یکی از مهمترین پایگاههای این حکومت به شمار میرفت.
نام شخصیتهای تاریخی همچون حسن صباح و خواجه نصیرالدین طوسی نیز با این مجموعه تاریخی گره خورده است. یونسکو قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن را نمادی از سازماندهی راهبردی، معماری دفاعی و اهمیت فرهنگی حکومت اسماعیلیان نزاری توصیف کرده است.
با ثبت این پرونده، شمار آثار فرهنگی ملموس ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ۳۰ اثر رسید.