چند سازمان حقوق بشری گزارش دادهاند مهدی توکلی، عکاس و فعال فرهنگی کُرد، همراه با خواهر و مادرش در جریان تیراندازی نیروهای امنیتی به خودروی آنان در جاده بانه–مریوان کشته شدهاند. در مقابل، رسانههای حکومتی جانباختگان این حادثه را اعضای یک گروه مسلح معرفی کردهاند؛ ادعایی که تاکنون اسناد مستقل و قابل راستیآزمایی برای آن منتشر نشده است.
مهدی توکلی، مدیر خانه عکاسان کردستان و فعال فرهنگی و هنری کُرد، روز یکشنبه چهارم مرداد همراه با خواهرش سمیه توکلی و مادرشان مریم اصلانی در جاده بانه–مریوان جان باخت.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشری هانا، خودروی شخصی این خانواده هدف تیراندازی مستقیم نیروهای اطلاعات سپاه قرار گرفت و هر سه سرنشین کشته شدند. شبکه حقوق بشر کردستان نیز وقوع تیراندازی مستقیم به یک خودروی سمند را تأیید کرده، اما عاملان آن را نیروهای وزارت اطلاعات معرفی کرده است. اختلاف میان این دو گزارش درباره نهاد مسئول، تاکنون بهطور مستقل قابل تأیید نبوده است.
پیکرهای این سه شهروند روز دوشنبه پنجم مرداد در آرامستان بهشت محمدی سنندج و در فضایی امنیتی به خاک سپرده شد. گزارشهای حقوق بشری حاکی است نیروهای امنیتی در مراسم حضور گستردهای داشتند و خانواده جانباختگان برای خودداری از اطلاعرسانی درباره نحوه مرگ آنان تحت فشار قرار گرفتهاند.
این منابع همچنین مدعی شدهاند نهادهای امنیتی از خانواده خواسته بودند علت مرگ را «سانحه رانندگی» اعلام کنند و تحویل پیکرها را به خودداری آنان از رسانهایکردن حادثه مشروط کرده بودند. این ادعا از سوی مقامهای جمهوری اسلامی تأیید یا رد نشده است.
در مقابل، سخنگوی فرماندهی انتظامی و رسانههای حکومتی گزارش دادهاند سرنشینان خودرو اعضای یک تشکل مسلح کُرد بودهاند و در جریان یک درگیری مسلحانه کشته شدهاند. با این حال، سازمانهای حقوق بشری میگویند مقامها تاکنون مدرکی درباره مسلحبودن جانباختگان، تبادل آتش یا وجود خطر فوری برای مأموران منتشر نکردهاند.
مهدی توکلی از عکاسان شناختهشده سنندج و مربی عکاسی انجمن سینمای جوان کردستان بود. او نمایشگاههایی درباره آوارگان شنگال و کوبانی برگزار کرده و پیشتر چند بار به دلیل فعالیتهای فرهنگی و سیاسی بازداشت شده بود.
توکلی نخستینبار در مهر ۱۳۹۵ بازداشت و پس از انتقال به زندان مرکزی سنندج، با سپردن وثیقه آزاد شد. او در سال ۱۳۹۶ به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» به یک سال حبس تعزیری و یک سال حبس تعلیقی محکوم شد و در سالهای بعد نیز بار دیگر بازداشت و بازجویی شده بود.
به دلیل نبود تحقیقات مستقل، دسترسی محدود به محل حادثه و انتشار روایتهای متناقض، جزئیات دقیق چگونگی کشتهشدن این سه عضو خانواده همچنان روشن نیست.