ایران اعلام کرده است بازگشایی کامل تنگه هرمز به تغییر سیاست آمریکا، پایان جنگ، رفع محاصره بنادر ایران، لغو تحریمها و جبران خسارتهای جنگ وابسته است. همزمان، امارات متحده عربی تهران را به حمله موشکی به یک کشتی متعلق به شرکت دولتی «ادنوک» در این آبراه متهم کرد؛ حملهای که به گفته مقامهای اماراتی تلفات جانی نداشت.
مقامهای جمهوری اسلامی شروط تازهای برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کردهاند؛ شروطی که میتواند مذاکرات جاری درباره مدیریت و ازسرگیری رفتوآمد عادی کشتیها در این آبراه راهبردی را پیچیدهتر کند.
محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، اعلام کرد تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده به گفته او «رفتار خود را اصلاح نکند»، بهطور کامل باز نخواهد شد.
براساس موضع اعلامشده از سوی تهران، آمریکا باید از تهدید دوباره ایران خودداری کند، جنگ با ایران و نیروهای همسو با تهران در منطقه را بهطور دائمی پایان دهد، محاصره دریایی بنادر ایران را متوقف کند و نیروهای نظامی خود را از منطقه خارج سازد.
جمهوری اسلامی همچنین خواستار جبران کامل خسارتهای ناشی از جنگ، لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی بدون قیدوشرط داراییهای مسدودشده ایران شده است.
آسوشیتدپرس گزارش داده است که واشینگتن تاکنون واکنش فوری به این شروط تازه نشان نداده است. آمریکا پیشتر تأکید کرده بود پیش از پایان محاصره، باید توافقی قابل قبول درباره تنگه هرمز حاصل شود.
براساس توافق موقت امضاشده در ماه ژوئن، تعیین جدول زمانی برای لغو تحریمها و بررسی موضوع جبران خسارت قرار است بخشی از توافق نهایی باشد و مذاکرات درباره داراییهای مسدودشده ایران نیز ادامه پیدا کند. مهلت ۶۰ روزه تعیینشده برای دستیابی به توافق نهایی نیز به روزهای پایانی خود نزدیک شده است.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است تهران و مسقط به توافق درباره نحوه کشتیرانی در تنگه هرمز، بهویژه تعیین مسیر عبور کشتیها، نزدیک شدهاند.
با این حال، عراقچی تأکید کرده است توافق درباره مسیر کشتیرانی بهتنهایی به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست و تحقق این موضوع به برآورده شدن شروط دیگری نیز وابسته است.
عمان که در مذاکرات نقش میانجی دارد، اعلام کرده گفتوگوها در «فضایی مثبت و سازنده» ادامه دارد و همزمان حملات به کشتیها در تنگه هرمز را محکوم کرده است.
در تحولی همزمان، امارات متحده عربی اعلام کرد یک کشتی متعلق به شرکت دولتی نفت و گاز ابوظبی، ادنوک، هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته است.
وزارت امور خارجه امارات، ایران را مسئول این حمله دانست و اعلام کرد یک موشک به کشتی وابسته به ادنوک شلیک شده است. شرکت ادنوک نیز گفت در این حادثه کسی کشته یا زخمی نشده است.
براساس اعلام این شرکت، از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه تاکنون بیش از ۱۲ فروند از کشتیهای وابسته به ادنوک هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حملات موشکی یا پهپادی قرار گرفتهاند و در مجموع یک خدمه کشته و ۲۰ نفر زخمی شدهاند.
ادنوک جزئیاتی درباره محل دقیق حمله اخیر یا میزان خسارت واردشده به کشتی منتشر نکرد.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، UKMTO، نیز از حادثهای در نزدیکی خصب عمان خبر داد و اعلام کرد یک شناور هدف «پرتابهای ناشناس» قرار گرفته و در پی آن آتشسوزی ایجاد شده است. آتش مهار شد و خدمه کشتی در سلامت بودند.
هنوز مشخص نیست حادثه گزارششده از سوی UKMTO همان حملهای است که امارات درباره کشتی ادنوک اعلام کرده یا رویدادی جداگانه بوده است.
افزایش حملات به کشتیها در شرایطی رخ میدهد که تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین محورهای مذاکرات برای کاهش تنش میان تهران و واشینگتن است. این آبراه از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان محسوب میشود و ادامه اختلال در کشتیرانی آن میتواند پیامدهای گستردهای برای بازار جهانی انرژی داشته باشد.
