افزایش حملات به کشتیها، خطر مینهای دریایی و اختلال در سامانههای ناوبری در تنگه هرمز، شرکتهای کشتیرانی را به کاهش تردد و تغییر مسیر شناورها واداشته است. نهادهای امنیت دریایی هشدار میدهند سطح تهدید در این آبراه همچنان بالا است و ناامنی در دریای عمان، بابالمندب و جنوب دریای سرخ نیز فشار بیشتری بر تجارت دریایی جهانی وارد میکند.
بحران امنیتی در تنگه هرمز در روزهای اخیر شدت گرفته و کاهش چشمگیر رفتوآمد نفتکشها و کشتیهای تجاری، نگرانی درباره اختلال طولانیتر در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی و کالا در جهان را افزایش داده است.
گلفنیوز به نقل از ارزیابیهای مرکز مشترک اطلاعات دریایی، JMIC، گزارش داده است که احتمال وقوع حملات تازه در منطقه همچنان بالا ارزیابی میشود. این رسانه میگوید از آغاز ماه مارس تاکنون ۸۴ رویداد مرتبط با ناامنی دریایی در منطقه ثبت شده است. در عین حال، سازمان بینالمللی دریانوردی تا چهارم اوت ۶۴ حادثه را در فهرست رسمی «رویدادهای تأییدشده» خود ثبت کرده بود؛ تفاوتی که میتواند ناشی از معیارهای متفاوت این دو مجموعه در شمارش حوادث باشد.
تردد کشتیها در تنگه هرمز نیز نسبت به شرایط پیش از جنگ بهشدت کاهش یافته است. گزارشهای تازه نشان میدهد حجم عبور کشتیهای تجاری همچنان تنها بخشی از سطح عادی پیش از بحران است و بسیاری از شرکتها به دلیل خطر حملات، هزینه بالای بیمه و نبود اطمینان از امنیت مسیر، از عبور از این آبراه خودداری میکنند.
در تازهترین حوادث، مقامهای امارات متحده عربی از هدف قرار گرفتن یکی از کشتیهای متعلق به شرکت دولتی ادنوک در تنگه هرمز خبر دادهاند. ادنوک اعلام کرد این حمله تلفات جانی نداشت. همزمان، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، UKMTO، نیز برخورد یک پرتابه با یک نفتکش در این منطقه را گزارش کرده و گفته بود آتش ایجادشده مهار شده است. مسئولیت و جزئیات دقیق برخی از این رویدادها همچنان محل اختلاف است.
علاوه بر حملات مستقیم، کشتیها با خطر مینهای دریایی، مهمات منفجرنشده و اختلال در سامانههای موقعیتیابی و ناوبری روبهرو هستند. هشدارهای JMIC در ماههای اخیر بارها بر ضرورت روشن نگه داشتن سامانه شناسایی خودکار کشتیها، استفاده از رادار و حفظ ارتباط رادیویی هنگام عبور از مسیر جنوبی تنگه تأکید کردهاند.
همزمان، حضور نظامی آمریکا در منطقه ادامه دارد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرده است تا هشتم اوت، ۵۳ کشتی تجاری را در چارچوب اجرای محاصره دریایی تغییر مسیر داده، دو شناور را از ادامه فعالیت بازداشته و دو کشتی دیگر را بازرسی کرده است. سنتکام همچنین گفته بیش از ۳۰ کشتی حامل کمکهای بشردوستانه اجازه عبور یافتهاند.
بحران تنگه هرمز تنها به این آبراه محدود نمانده است. فعالیت حوثیها در دریای سرخ و بابالمندب، خطر دزدی دریایی در خلیج عدن و افزایش تنش در دریای عمان باعث شده مسیرهای جایگزین نیز با ریسک بیشتری روبهرو شوند. این وضعیت گزینههای شرکتهای کشتیرانی برای دور زدن نقاط پرخطر را محدود و هزینه حملونقل دریایی را افزایش داده است.
تنگه هرمز یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان است و در شرایط عادی بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز کشورهای خلیج فارس از آن عبور میکند. به همین دلیل، هرگونه اختلال طولانی در این مسیر میتواند بر قیمت انرژی، بیمه کشتیها، هزینه حملونقل و در نهایت قیمت کالاها در بازارهای جهانی اثر بگذارد.
در همین حال، مذاکرات ایران و عمان درباره ترتیبات تازه کشتیرانی در تنگه هرمز ادامه دارد. تهران گفته دو کشور به توافق درباره مسیر عبور کشتیها نزدیک شدهاند، اما تأکید کرده است چنین توافقی بهتنهایی برای بازگشایی کامل آبراه کافی نخواهد بود.