حسین خواجهامیری، خواننده نامدار موسیقی ایرانی که با نام هنری «ایرج» شناخته میشد، روز چهارشنبه ۲۱ مرداد در ۹۴ سالگی درگذشت. خانه موسیقی ایران درگذشت این خواننده صاحبسبک را تأیید کرده است؛ هنرمندی که صدای پرقدرت، وسعت صوتی کمنظیر و حضور ماندگارش در برنامه «گلها» و سینمای پیش از انقلاب، جایگاهی ویژه برای او در تاریخ آواز ایران رقم زد.
حسین خواجهامیری، مشهور به «ایرج»، از برجستهترین خوانندگان موسیقی دستگاهی و آواز ایرانی، روز چهارشنبه ۱۲ اوت، برابر با ۲۱ مرداد، پس از یک دوره بیماری درگذشت. رسانههای ایران به نقل از خانه موسیقی ایران سن او را هنگام درگذشت ۹۴ سال اعلام کردهاند.
خواجهامیری طی هفتههای اخیر با مشکلات جسمانی روبهرو بود. ایرنا پیشتر گزارش داده بود او پس از چند روز بستری شدن در بیمارستان، تحت مراقبتهای ویژه پزشکی قرار گرفته است.
ایرج از چهرههای صاحبسبک آواز ایرانی بود و به دلیل قدرت حنجره و گستره صوتیاش با عنوان «پهلوان آواز» نیز شناخته میشد. ایرنا در گزارشی درباره او نوشته است که صدای ایرج در میان اهالی موسیقی بهعنوان یکی از نمونههای شاخص صدای «ششدانگ» شناخته میشد.
بخش مهمی از کارنامه هنری او به حضور در برنامه مشهور «گلها» در رادیو ایران بازمیگردد؛ مجموعهای که شماری از مهمترین خوانندگان، آهنگسازان و نوازندگان موسیقی ایرانی در آن حضور داشتند و بسیاری از آوازها و تصنیفهای ایرج نیز از طریق همین برنامه در حافظه موسیقی ایران ماندگار شد.
او همچنین در سینمای پیش از انقلاب حضوری گسترده داشت و صدایش در شمار زیادی از فیلمهای ایرانی شنیده شد. در بسیاری از این آثار، بازیگران روی ترانهها و آوازهای او لبخوانی میکردند و همین فعالیتها سبب شد صدای ایرج علاوه بر مخاطبان موسیقی سنتی، در میان تماشاگران سینمای عامهپسند آن دوره نیز شناخته شود.
ایرج در طول چند دهه فعالیت هنری با شماری از برجستهترین آهنگسازان و نوازندگان موسیقی ایران همکاری کرد. علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیبالله بدیعی، حسن کسایی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، احمد عبادی و جواد معروفی از جمله هنرمندانی بودند که نام آنها در کارنامه همکاریهای او دیده میشود.
از آثار شناختهشده ایرج میتوان به «گلریزان»، «افسونساز»، «شمع شبافروز»، «زمزمه چوپان» و «محو تماشا» اشاره کرد. گزارشهای منتشرشده درباره کارنامه او از اجرای بیش از دو هزار آواز، تصنیف و ترانه در برنامهها و قالبهای مختلف سخن گفتهاند.
حسین خواجهامیری ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز متولد شد و موسیقی را از کودکی نزد پدرش آموخت. بعدها به تهران رفت و آموزش موسیقی را جدیتر دنبال کرد. فعالیت حرفهای او از دهه ۱۳۳۰ گسترش یافت و در طول بیش از هفت دهه، نامش با بخشی مهم از تاریخ آواز و موسیقی رادیویی ایران پیوند خورد.
محمدرضا شجریان نیز در سخنانی که بارها درباره ایرج بازنشر شده، صدای او را معیاری برای سنجش توانایی حنجره در آواز ایرانی توصیف کرده بود؛ ارزیابیای که نشاندهنده جایگاه ویژه ایرج در میان نسلهای مختلف خوانندگان موسیقی سنتی ایران است.
بر اساس تازهترین اعلام درباره مراسم بدرقه، پیکر ایرج قرار است جمعه ۲۳ مرداد ساعت ۱۰ صبح از پهنه فرهنگی هنری رودکی، مقابل تالار وحدت تهران، تشییع شود و پس از آن در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شود.
