ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، میگوید اگر واشینگتن ۱۰ درصد از ذخایر فعلی موشکهای رهگیر پاتریوت خود را در اختیار کییف قرار دهد، اوکراین قادر خواهد بود با حملات موشکهای بالیستیک روسیه مقابله کند. او همچنین تأکید کرد حتی دریافت پنج درصد از این ذخایر میتواند به اوکراین برای حفاظت از شهرها و عبور از زمستان آینده کمک کند.
ولودیمیر زلنسکی در گفتوگویی با شبکه سیانان که این هفته منتشر شد، بار دیگر از آمریکا خواست ارسال موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت به اوکراین را افزایش دهد؛ درخواستی که در شرایط تشدید حملات موشکی روسیه و کاهش ذخایر پدافندی کییف مطرح شده است.
رئیسجمهوری اوکراین گفت کشورش در حال حاضر تنها معادل حدود یک درصد از موجودی فعلی آمریکا را در اختیار دارد. به گفته او، دریافت پنج درصد از ذخایر میتواند به اوکراین کمک کند زمستان آینده را پشت سر بگذارد و جان غیرنظامیان بیشتری را حفظ کند، در حالی که اختصاص ۱۰ درصد میتواند توان مقابله با تمامی حملات موشکی بالیستیک روسیه را فراهم کند. این ارزیابی، ادعای زلنسکی است و نتیجهای تضمینشده از سوی آمریکا یا سازندگان سامانه پاتریوت محسوب نمیشود.
در ماههای اخیر روسیه استفاده از موشکهای بالیستیک علیه شهرهای اوکراین را افزایش داده است. سخنگوی نیروی هوایی اوکراین گفته روسیه تنها در ماه ژوئیه بیش از ۴۵۰ موشک از انواع مختلف به سوی اوکراین شلیک کرده و بیش از نیمی از آنها موشکهای بالیستیک بودهاند.
موشکهای بالیستیک به دلیل سرعت بالا و مسیر پروازی خود از دشوارترین اهداف برای سامانههای پدافند هوایی هستند. موشکهای پیشرفته PAC-3 که در سامانه پاتریوت به کار میروند، از معدود تسلیحات موجود در زرادخانه اوکراین هستند که توانایی رهگیری این نوع تهدیدها را دارند.
کمبود پاتریوت تنها مشکل اوکراین نیست. جنگ ایران نیز فشار کمسابقهای بر ذخایر رهگیرهای پدافندی آمریکا و کشورهای خلیج فارس وارد کرده است. رویترز به نقل از برآورد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی گزارش کرده که حدود ۶۵ درصد از رهگیرهای پاتریوت آمریکا از فوریه تا ژوئیه مصرف شدهاند و ذخایر موجود بهشدت کاهش یافته است.
این کمبود جهانی باعث شده واشینگتن همزمان با نیازهای خود در خاورمیانه، درخواست اوکراین و نیاز متحدان دیگر برای تقویت پدافند هوایی روبهرو شود. چند کشور اروپایی نیز بخشی از ذخایر خود را پیشتر در اختیار کییف قرار دادهاند، اما برخی دولتها اکنون نسبت به کاهش بیشتر ذخایر دفاعی خود محتاط شدهاند.
دولت آمریکا برای جبران این کمبود تلاش کرده تولید رهگیرهای پاتریوت را افزایش دهد. ارتش ایالات متحده در اواخر ژوئیه قراردادی به ارزش بالقوه ۵۸.۶ میلیارد دلار با لاکهید مارتین برای تولید موشکهای PAC-3 منعقد کرد. این شرکت قصد دارد تا پایان سال ۲۰۳۰ ظرفیت تولید این موشکها را سه برابر کند.
در همین حال، سرنوشت طرح تولید موشکهای پاتریوت در خاک اوکراین هنوز روشن نیست. دونالد ترامپ در نشست ناتو در آنکارا گفته بود واشینگتن مجوز تولید رهگیرهای پاتریوت را به کییف خواهد داد و زلنسکی نیز پس از آن از توافق سیاسی دو طرف سخن گفته بود.
اما ترامپ بعداً اعلام کرد آمریکا هنوز تصمیم نهایی برای اجازه تولید این موشکها در اوکراین نگرفته و انتقال چنین فناوریهایی نیازمند بررسی بیشتری است. با وجود این تردیدها، رویترز گزارش داده مذاکرات میان مقامهای آمریکایی، اوکراینی و شرکتهای دفاعی برای یافتن راهی جهت تولید یا مونتاژ پاتریوت در اوکراین یا اروپا همچنان ادامه دارد.
فشار زلنسکی برای دریافت فوری رهگیرهای بیشتر در شرایطی افزایش یافته که روسیه همچنان حملات هوایی و موشکی خود را ادامه میدهد. روز پنجشنبه نیز روسیه بندر مهم ایزمائیل در رود دانوب را هدف قرار داد؛ حملهای که به زیرساختها آسیب رساند و باعث قطع برق در بخشی از منطقه شد.
کییف هشدار داده است که اگر پیش از زمستان ذخایر پدافند هوایی خود را تقویت نکند، شهرها و زیرساختهای حیاتی اوکراین در برابر موج تازه حملات موشکی روسیه آسیبپذیرتر خواهند شد. درخواست تازه زلنسکی برای دریافت پنج تا ۱۰ درصد ذخایر پاتریوت آمریکا نیز بخشی از تلاش او برای تأمین فوری این کمبود است.
