نهاد ناظر بر ایمنی مواد غذایی هند پیشنهاد کرده است روی بخش جلویی بستهبندی محصولاتی که میزان بالایی از قند، نمک یا چربی دارند، هشدارهای تغذیهای بزرگ و قابلمشاهده درج شود؛ طرحی که پس از فشار دیوان عالی هند و افزایش نگرانیها درباره مصرف غذاهای فوقفرآوریشده و پیامدهای آن برای سلامت عمومی مطرح شده است.
سازمان ایمنی و استانداردهای غذایی هند (FSSAI) در تازهترین پیشنهاد خود به دیوان عالی این کشور، از ایجاد نظام جدیدی برای هشدارهای تغذیهای روی بستهبندی مواد غذایی خبر داده است. بر اساس این پیشنهاد، محصولات غذایی بستهبندیشدهای که میزان بالایی از مواد مغذی مورد نگرانی، از جمله چربی اشباع، قند یا نمک دارند، باید در قسمت جلویی بستهبندی با علامت هشدار مشخص شوند.
طرح جدید در حالی مطرح شده که سیاستگذاری هند درباره برچسبگذاری مواد غذایی طی ماههای گذشته با اختلاف نظرهای جدی روبهرو بوده است. FSSAI پیشتر در موضعی متفاوت، پیشنهاد کرده بود بهجای هشدارهای واضح روی جلوی بسته، اطلاعاتی مانند مقدار مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم، اندازه وعده و میزان مصرف روزانه توصیهشده روی محصولات درج شود. منتقدان میگفتند این روش بخش زیادی از محاسبه و تفسیر را به مصرفکننده واگذار میکند و در فروشگاه، تشخیص سریع یک محصول پرخطر را دشوارتر میسازد.
اما پیشنهاد تازه FSSAI تغییر محسوسی در این رویکرد ایجاد کرده است. بر اساس جزئیات مطرحشده، برای محصولاتی که از آستانههای تعیینشده عبور میکنند، یک نماد هشدار قرمز و ششضلعی در قسمت جلوی بستهبندی قرار خواهد گرفت. این هشدار میتواند عباراتی مانند «قند بالا»، «نمک بالا» یا «چربی بالا» را نشان دهد. طبق گزارشها، در طرح مطرحشده محصولاتی که حداقل در دو مورد از سه ماده مورد نظر، یعنی چربی، قند یا نمک، سطح بالایی داشته باشند، مشمول هشدار خواهند شد.
هدف اصلی این سیستم آن است که مصرفکننده بدون نیاز به خواندن جدولهای پیچیده تغذیهای بتواند در چند ثانیه متوجه شود یک محصول حاوی مقدار زیادی از مواد مورد نگرانی است. این مسئله بهویژه درباره کودکان و گروههای آسیبپذیر اهمیت دارد، زیرا بسیاری از محصولات محبوب کودکان مانند نوشیدنیهای شیرین، تنقلات و غذاهای فرآوریشده میتوانند مقادیر قابلتوجهی قند، نمک یا چربی داشته باشند.
این تصمیم همچنین در شرایطی مطرح شده که دیوان عالی هند دولت و FSSAI را برای تأخیر در اجرای هشدارهای تغذیهای تحت فشار قرار داده است. دادگاه پیشتر از دولت خواسته بود درباره برچسبهای هشدار روی مواد غذایی پرقند، پرنمک و پرچرب تصمیم نهایی بگیرد و نگرانی خود را درباره افزایش مشکلات مرتبط با تغذیه، بهویژه در میان کودکان، ابراز کرده بود.
بحث درباره این طرح فقط به نحوه طراحی برچسبها محدود نیست و به یک اختلاف گستردهتر میان مدافعان سلامت عمومی و صنایع بزرگ مواد غذایی و نوشیدنی تبدیل شده است. شرکتهای بزرگ صنعت غذا در گذشته نسبت به برچسبهای هشداردهنده صریح ابراز نگرانی کرده و درباره میزان اثربخشی آنها بحث کردهاند، در حالی که فعالان سلامت عمومی معتقدند مصرفکننده باید بتواند بدون محاسبات پیچیده، محصولات پرقند، پرنمک و پرچرب را شناسایی کند.
این مناقشه پس از انتشار گزارشهایی درباره تفاوت ترکیب برخی محصولات یکسان در بازار هند و بازارهای دیگر نیز شدت گرفته است. برای نمونه، یک تحقیق روی محصولات نوشیدنی نشان داد که ترکیب برخی نوشیدنیهای برندهای بینالمللی در هند با نسخههای عرضهشده در کشورهای دیگر تفاوت قابلتوجهی دارد؛ موضوعی که انتقادها درباره استانداردهای تغذیهای و شفافیت محصولات در هند را افزایش داده است.
در همین حال، شورای تحقیقات پزشکی هند (ICMR) نیز بر ضرورت ایجاد برچسبگذاری تغذیهای اجباری در قسمت جلوی بستهبندی مواد غذایی تأکید کرده و خواستار استفاده از یک سیستم ساده و قابلفهم برای شناسایی محصولات حاوی مقادیر بالای قند، نمک و چربی شده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست شکل نهایی این هشدارها، آستانه دقیق مشمول شدن محصولات و زمان اجرای کامل آن چگونه خواهد بود. پیشنهاد فعلی باید در چارچوب روند قانونی و مقرراتی هند نهایی شود و جزئیات اجرایی میتواند در ادامه تغییر کند.
