OpenAI دسترسی Cursor به مدل‌های خود را قطع می‌کند؛ اختلاف ایلان ماسک و سم آلتمن وارد مرحله تازه‌ای شد

شرکت OpenAI اعلام کرده است که قرارداد تأمین مدل‌های هوش مصنوعی برای Cursor، ابزار محبوب برنامه‌نویسی مبتنی بر هوش مصنوعی که اخیراً به مالکیت شرکت SpaceX درآمده، به‌تدریج خاتمه خواهد یافت. بر اساس برنامه اعلام‌شده، دسترسی Cursor به مدل‌های OpenAI از ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ متوقف می‌شود؛ تصمیمی که به‌طور مستقیم به مالکیت ایلان ماسک بر Cursor و اختلاف چندساله او با سم آلتمن و OpenAI گره خورده است.

OpenAI روز جمعه اعلام کرد که قصد دارد قرارداد خود با Cursor را پایان دهد و تاریخ پیشنهادی برای قطع کامل دسترسی، ۱۲ نوامبر تعیین شده است. این شرکت تأکید کرده که تا آن زمان، برای ایجاد فرصت انتقال، دسترسی Cursor به مدل‌های فعلی OpenAI ادامه خواهد داشت؛ هرچند مدل‌های جدیدی که در این فاصله عرضه شوند، قرار نیست در اختیار Cursor قرار بگیرند.

دلیل رسمی OpenAI، نگرانی درباره رعایت شرایط قراردادی و قوانین استفاده از مدل‌هایش توسط مالک جدید Cursor است. OpenAI گفته است که پس از انتقال مالکیت Cursor به SpaceX، دیگر نمی‌تواند با اطمینان کافی تضمین کند که فناوری این شرکت مطابق شرایط تعیین‌شده استفاده خواهد شد. OpenAI همچنین به سابقه اختلافات قراردادی با برخی شرکت‌های متعلق به ماسک اشاره کرده است.

این تصمیم تنها یک اختلاف تجاری معمولی نیست؛ زیرا Cursor پیش از این نزدیک به چهار سال با OpenAI همکاری داشته و یکی از کاربران قدیمی مدل‌های این شرکت بوده است. OpenAI نیز در بیانیه خود گفته که برای تیم Cursor و محصولی که برای جامعه برنامه‌نویسان ساخته شده احترام زیادی قائل است و تصمیم اخیر برایش آسان نبوده است.

اما نقطه حساس ماجرا، تغییر مالکیت Cursor است. شرکت Anysphere، سازنده Cursor، اخیراً توسط SpaceX به ارزش حدود ۶۰ میلیارد دلار خریداری شد. به این ترتیب، ابزار برنامه‌نویسی Cursor که پیش از این یک شرکت مستقل بود، وارد مجموعه کسب‌وکارهای فناوری و هوش مصنوعی تحت کنترل ایلان ماسک شد. رویترز این تغییر مالکیت را عامل اصلی تصمیم جدید OpenAI برای پایان دادن به همکاری دانسته است.

Cursor در میان برنامه‌نویسان به دلیل استفاده از مدل‌های مختلف هوش مصنوعی برای نوشتن، اصلاح و توضیح کد محبوب شده است. این پلتفرم برخلاف محصولاتی که تنها به یک مدل وابسته‌اند، امکان استفاده از مدل‌های چند شرکت مختلف را فراهم می‌کند. به همین دلیل، قطع همکاری با OpenAI لزوماً به معنای توقف فعالیت Cursor نیست.

مایکل ترول، یکی از بنیان‌گذاران Cursor، گفته است که مذاکرات با OpenAI همچنان ادامه دارد. بر اساس گزارش‌ها، مدل‌های OpenAI تنها حدود ۵ درصد از ترافیک Cursor را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین از نظر فنی، این شرکت می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز خود را از طریق مدل‌های رقیب تأمین کند.

در همین حال، Anthropic، یکی از رقبای اصلی OpenAI، اعلام کرده است که قصد دارد پشتیبانی از مدل‌های Claude را برای Cursor افزایش دهد. این موضوع می‌تواند به Cursor اجازه دهد وابستگی خود به مدل‌های OpenAI را کاهش دهد و در عین حال، رقابت میان OpenAI و Anthropic در بازار ابزارهای برنامه‌نویسی هوش مصنوعی را شدیدتر کند.

OpenAI همچنین اعلام کرده است که نگرانی آن فقط به Cursor مربوط نمی‌شود. این شرکت در بیانیه خود به سوابق شرکت‌های متعلق به ماسک اشاره کرده و گفته است که پس از خرید توییتر، این شرکت که اکنون تحت ساختار SpaceX قرار گرفته، از نظر OpenAI برخی مفاد قراردادهای موجود را نقض کرده است. OpenAI همچنین به اظهارات ماسک در جریان پرونده قضایی اشاره کرده که بر اساس آن، شرکت xAI نیز در گذشته شرایط استفاده از فناوری OpenAI را نقض کرده است.

این بخش از ماجرا اهمیت زیادی دارد، زیرا اختلاف ماسک و OpenAI دیگر صرفاً یک اختلاف شخصی یا حقوقی میان دو مدیر فناوری نیست و اکنون به قراردادهای تجاری، دسترسی به مدل‌های هوش مصنوعی و رقابت بر سر زیرساخت‌های AI نیز کشیده شده است.

ماسک نیز در واکنش به تصمیم OpenAI، سم آلتمن و گرگ براکمن، رئیس OpenAI، را مورد حمله لفظی قرار داد و آنها را غیرقابل اعتماد خواند. ماسک همچنین بار دیگر ادعای قدیمی خود درباره کنار گذاشته شدن مأموریت غیرانتفاعی اولیه OpenAI را تکرار کرد.

اختلاف ماسک و OpenAI سابقه‌ای طولانی دارد. ماسک از بنیان‌گذاران اولیه OpenAI بود، اما بعدها از این شرکت جدا شد و در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین منتقدان مسیر تجاری OpenAI تبدیل شد. او همچنین از OpenAI شکایت کرد و این شرکت را متهم کرد که از مأموریت غیرانتفاعی اولیه خود فاصله گرفته است. پرونده حقوقی ماسک علیه OpenAI در نهایت با مانع حقوقی مواجه شد و دادگاه به نفع OpenAI رأی داد؛ با این حال، درگیری عمومی میان دو طرف ادامه پیدا کرد.

از سوی دیگر، ماسک اکنون در تلاش است مجموعه‌ای گسترده از شرکت‌های خود را در حوزه هوش مصنوعی به یکدیگر نزدیک کند. SpaceX، xAI و دیگر زیرمجموعه‌های مرتبط با او در حال افزایش ظرفیت محاسباتی و توسعه مدل‌ها و محصولات هوش مصنوعی هستند. خرید Cursor نیز می‌تواند این شرکت را مستقیماً وارد بازار ابزارهای حرفه‌ای برنامه‌نویسی مبتنی بر هوش مصنوعی کند.

در همین چارچوب، قطع دسترسی Cursor به مدل‌های OpenAI می‌تواند یک پیام مهم‌تر برای صنعت فناوری داشته باشد: رقابت شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی دیگر فقط بر سر بهترین مدل نیست؛ دسترسی به مدل‌ها، قراردادهای تجاری، زیرساخت پردازشی، ابزارهای برنامه‌نویسی و کنترل اکوسیستم توسعه‌دهندگان نیز به میدان رقابت تبدیل شده است.

با این حال، کاربران Cursor فعلاً قرار نیست بلافاصله دسترسی خود به مدل‌های OpenAI را از دست بدهند. OpenAI اعلام کرده است که تا زمان پایان قرارداد، این دسترسی حفظ خواهد شد. همچنین در راهنمای رسمی خود گزینه‌هایی مانند استفاده از کلید API شخصی OpenAI، افزونه Codex در Cursor یا اتصال از طریق ارائه‌دهندگان واسط را برای ادامه استفاده از مدل‌های OpenAI معرفی کرده است.

بنابراین، اتفاق فعلی بیش از آنکه یک «قطع ناگهانی سرویس» باشد، پایان تدریجی یک همکاری قدیمی پس از تغییر مالکیت Cursor است؛ تصمیمی که می‌تواند جایگاه OpenAI، Anthropic و مجموعه هوش مصنوعی ماسک را در بازار ابزارهای برنامه‌نویسی تغییر دهد.