ارتش آمریکا حملات تازه خود به اهدافی در ایران را پایان داده است؛ حملاتی که با شلیک موشک و پهپاد از سوی ایران به مواضعی در منطقه همراه شد. همزمان، دونالد ترامپ اعلام کرده است که واشنگتن قصد ندارد در برابر واکنش تهران عقبنشینی کند و در صورت ادامه حملات ایران، ضربات شدیدتری را در دستور کار قرار خواهد داد.
فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده است که در جدیدترین عملیات، اهدافی نظامی از جمله سامانههای پدافند هوایی، رادارها و تجهیزات دریایی ایران مورد حمله قرار گرفتهاند. ارتش آمریکا این حملات را واکنشی به تلاش ایران برای هدف قرار دادن کشتیهای تجاری و نیروهای آمریکایی در خاورمیانه عنوان کرده است.
این حملات در حالی انجام شد که درگیریهای مستقیم میان دو کشور پس از یک وقفه حدود یکماهه دوباره شدت گرفته است. حملات روز یکشنبه نیز پایان دورهای از کاهش تنش نظامی را رقم زده بود و اکنون نگرانیها درباره بازگشت کامل جنگ و گسترش آن در منطقه افزایش یافته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به تحولات اخیر اعلام کرده است که واشنگتن قصد ندارد ایران را به میز مذاکره بازگرداند و گفته است که موضع فعلی آمریکا را بهتر میداند. ترامپ همچنین هشدار داده است که اگر ایران در واکنش به حملات جدید دست به اقدام نظامی بزند، آمریکا میتواند حملات شدیدتر و گستردهتری انجام دهد.
ایران نیز پس از آغاز حملات آمریکا، مجموعهای از حملات موشکی و پهپادی را در منطقه انجام داد. سپاه پاسداران اعلام کرد که مواضع مرتبط با نیروهای آمریکایی را هدف قرار داده است. در اردن، ارتش این کشور اعلام کرد که ۱۰ موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده و سه موشک دیگر در مناطق غیرمسکونی فرود آمدهاند.
در همین حال، مقامهای ایرانی از وارد شدن خسارت به برخی مناطق در جنوب کشور خبر دادهاند. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که حملات آمریکا مناطقی در استان هرمزگان، از جمله بخشهایی از سواحل جنوبی و تأسیسات غیرنظامی را تحت تأثیر قرار داده است.
یکی از مرگبارترین گزارشها مربوط به حملهای در کوهستک در جنوب ایران است؛ جایی که به گفته مقامهای محلی، خانهای که مراسم عروسی در آن برگزار میشد هدف حمله قرار گرفت. مقامهای استان هرمزگان از کشته شدن پنج نفر، از جمله یک کودک، و زخمی شدن دستکم ۶۸ نفر خبر دادهاند. ارتش آمریکا در واکنش گفته است که گزارشهای مربوط به تلفات غیرنظامیان را در حال بررسی دارد و تأکید کرده که منشأ این گزارشها رسانههای دولتی ایران بودهاند.
همزمان، گزارشهایی از حملات و انفجارها در اطراف بندرعباس و جزیره قشم منتشر شده است. شاهدان در بندرعباس از انفجارهای شدید و مشاهده دود در بخش شرقی شهر خبر دادهاند. رسانههای دولتی ایران همچنین از آسیب به بخشهایی از شبکه برق استان هرمزگان خبر دادهاند و اعلام کردهاند که تلاش برای بازگرداندن برق در مناطق آسیبدیده ادامه دارد.
تنگه هرمز همچنان یکی از اصلیترین محورهای این رویارویی است. این آبراه باریک در کنار سواحل ایران، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان محسوب میشود و بر اساس گزارش منبع، حدود ۲۰ درصد نفت جهان معمولاً از این مسیر عبور میکند. ایران از زمان آغاز جنگ عملاً تردد در این مسیر را محدود کرده و آمریکا نیز تلاش میکند کنترل آن را به دست بگیرد.
بازگشت درگیریها همچنین فشار اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده است. قیمت نفت خام در روزهای اخیر بهشدت افزایش یافته و بهای نفت از ابتدای سال بیش از ۵۰ درصد رشد کرده است. در آمریکا نیز قیمت متوسط هر گالن بنزین معمولی به حدود ۴.۱۰ دلار رسیده؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۳.۱۹ دلار بود.
در طرف دیگر، تهران پیش از آغاز حملات جدید اعلام کرده بود که در صورت بازگشت آمریکا به تعهدات توافق موقت آتشبس که در ماه ژوئن شکل گرفته بود، آماده است به این توافق بازگردد. این توافق قرار بود زمینه یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای رسیدن به توافقی گستردهتر را فراهم کند، اما در نهایت از هم فروپاشید.
اکنون با ادامه حملات دو طرف، چشمانداز بازگشت به مذاکرات بیش از گذشته مبهم شده است. در حالی که آمریکا حملات خود را اقدامی محدود و واکنشی توصیف میکند، ایران تهدید کرده است که پاسخهای شدیدتری در پیش خواهد داشت. افزایش درگیریها در اطراف تنگه هرمز نیز میتواند پیامدهایی فراتر از مرزهای دو کشور داشته باشد و بازار جهانی انرژی و امنیت کشتیرانی را تحت فشار بیشتری قرار دهد.
