آژانس فضایی اروپا در حال بررسی افزایش ظرفیت پرتاب موشکهای «آریان ۶» و «وگا-سی» است؛ اقدامی که با هدف جلوگیری از ایجاد گلوگاه در پرتاب ماهوارهها و پاسخ به افزایش احتمالی تقاضا در سالهای آینده انجام میشود. مقامهای اروپایی میگویند تقاضا برای پرتاب ماهواره ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به اوج برسد و تصمیمگیری درباره افزایش ظرفیت باید هرچه زودتر انجام شود.
یوزف آشباخر، مدیرکل آژانس فضایی اروپا، اعلام کرده است که پیشبینیهای فعلی نشان میدهد ظرفیت برنامهریزیشده برای پرتاب موشکهای اروپایی ممکن است پاسخگوی تمام نیازهای آینده نباشد. به گفته او، اگر برآوردهای مربوط به رشد شدید تقاضا درست باشد، اروپا باید در آینده نزدیک برای افزایش ظرفیت پرتاب تصمیمگیری کند.
شرکت آریاناسپیس، بهرهبردار موشک آریان ۶، در آخرین برنامهریزی خود پرتاب سالانه ۹ یا ۱۰ فروند از این موشک را از سال ۲۰۲۷ پیشبینی کرده است. با این حال، مأموریتهای متعلق به خود اروپا و افزایش فعالیتهای تجاری میتواند تقاضا را فراتر از این ظرفیت ببرد.
یکی از مشتریان مهم این بخش، شرکت آمازون است که تاکنون ۱۸ پرتاب را سفارش داده است. آشباخر گفته است آژانس فضایی اروپا اکنون در حال ارزیابی این موضوع است که آیا ظرفیت موجود میتواند پاسخگوی مجموع سفارشها و مأموریتهای احتمالی آینده باشد یا خیر.
مدیرکل آژانس فضایی اروپا هشدار داده است که برای تأمین نیازهای پیشبینیشده در سال ۲۰۳۰، ساخت ظرفیتهای جدید باید از همین حالا مورد بررسی قرار گیرد. او تأکید کرده که هنوز تصمیم نهایی برای افزایش نرخ پرتابها گرفته نشده، اما ارزیابیهای فنی و اقتصادی در حال انجام است.
این برنامه تنها به پرتاب ماهواره محدود نمیشود. مقامهای اروپایی همچنین امکان اعزام فضانوردان با استفاده از موشکهای اروپایی را بررسی میکنند تا اروپا در مأموریتهای انسانی فضایی وابستگی کمتری به وسایل پرتاب آمریکایی داشته باشد. تصمیم نهایی درباره این طرح، علاوه بر مسائل فنی، به ملاحظات سیاسی و نحوه تأمین بودجه نیز بستگی خواهد داشت.
در صورت اجرای چنین طرحی، بودجه آژانس فضایی اروپا ممکن است حدود ۱۰ درصد افزایش پیدا کند. قرار است موضوع افزایش ظرفیت و آینده فعالیتهای فضایی اروپا در نشست فضایی که هفته آینده به میزبانی فرانسه برگزار میشود نیز مورد توجه قرار گیرد.
همزمان، آینده صنعت ماهوارهسازی اروپا نیز با یک تحول بزرگ روبهرو است. ایرباس، تالس و لئوناردو پیشتر برنامههایی برای ادغام بخشهایی از فعالیتهای ماهوارهسازی خود اعلام کردهاند. این طرح که با نام «پروژه برومو» شناخته میشود، همچنان در انتظار بررسیهای ضدانحصار است.
آژانس فضایی اروپا مستقیماً در مذاکرات این ادغام حضور ندارد، اما به دلیل نقش مهم خود در خرید ماهوارههای دولتی اروپا، نفوذ قابل توجهی در این صنعت دارد. حدود ۶۰ درصد از هزینههای بخش عمومی اروپا در زمینه ماهوارهها از سوی این آژانس انجام میشود.
آشباخر از اظهار نظر مستقیم درباره حمایت یا مخالفت خود با ادغام شرکتهای بزرگ اروپایی خودداری کرده، اما گفته است آژانس میتواند از ابزارهای سیاست صنعتی خود برای حفظ رقابت و تقویت اکوسیستم فضایی اروپا استفاده کند. این سیاستها ممکن است شامل حمایت از زنجیره تأمین صنعت فضایی نیز باشد.
شرکت آلمانی OHB که یکی از رقبای اصلی ساختار جدید احتمالی خواهد بود، پیشتر هشدار داده بود که این ادغام ممکن است به زنجیره تأمین شرکتهای رقیب آسیب بزند. در مقابل، ایرباس و شرکایش معتقدند رقابت در بازار ماهواره باید در مقیاس جهانی ارزیابی شود؛ بهویژه با توجه به رقابت فزاینده با پروژههایی مانند استارلینک متعلق به ایلان ماسک.
افزایش تقاضا برای پرتاب ماهوارهها نشان میدهد صنعت فضایی اروپا وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن توانایی پرتاب سریع و مستقل ماهوارهها میتواند به عاملی مهم در رقابت فناوری، ارتباطات و امنیت فضایی تبدیل شود. اروپا اکنون باید میان افزایش ظرفیت پرتاب، تأمین بودجه و حفظ رقابت در صنعت فضایی تعادل ایجاد کند.