پویا ایدنی، استادبزرگ و یکی از شطرنجبازان مطرح ایران، رسماً فدراسیون خود را از ایران به فرانسه تغییر داده است. این شطرنجباز ۳۰ ساله میگوید وعدههای عملینشده و پرداخت نشدن برخی پاداشهای فدراسیون شطرنج ایران، در کنار شرایط زندگی و حرفهای او در فرانسه، در این تصمیم تأثیر داشته است.
فدراسیون جهانی شطرنج، فیده، هفته گذشته تغییر فدراسیون پویا ایدنی را تأیید کرد. بر اساس فهرست ریتینگ سپتامبر، ایدنی با ریتینگ ۲۶۱۵ اکنون چهارمین شطرنجباز برتر فرانسه محسوب میشود؛ جایگاهی که پس از علیرضا فیروزجا، ماکسیم وشیه-لاگراو و اتین باکرو قرار دارد.
ایدنی پیش از این سومین شطرنجباز برتر ایران از نظر ریتینگ بود و طی حدود یک دهه، همواره در جمع بازیکنان برتر کشور قرار داشت. او در سال ۲۰۱۳ قهرمان مسابقات قهرمانی شطرنج جوانان جهان در رده زیر ۱۸ سال شد و یک سال بعد عنوان استادبزرگی را به دست آورد.
این شطرنجباز در سالهای اخیر زندگی خود را در فرانسه دنبال کرده است. او در آوریل ۲۰۲۳ همراه همسرش به شهر برست مهاجرت کرد؛ تصمیمی که به گفته خودش هم با شرایط خانوادگی و هم با چشمانداز حرفهای او ارتباط داشت. دختر آنها نیز مدت کوتاهی پس از این جابهجایی متولد شد.
ایدنی در گفتوگو با Chess.com درباره تغییر فدراسیونش گفت که در ابتدا قصد نداشته چنین تصمیمی بگیرد، اما مجموعهای از اتفاقات در سالهای اخیر او را به این نتیجه رسانده است. او از وعدههایی سخن گفت که عملی نشده و همچنین پاداشهایی که به گفته خودش پرداخت نشدهاند.
او درباره این تصمیم گفت: «فکر نمیکنم کسی از ابتدا بخواهد فدراسیونش را تغییر دهد. با این حال، در چند سال گذشته اتفاقات زیادی افتاد. فدراسیون وعدههایی داد که عملی نشد و پاداشهایی بود که پرداخت نشد. در نهایت احساس کردم مجبور به این کار شدم.»
تغییر فدراسیون ایدنی او را در کنار شماری از شطرنجبازان ایرانیتبار قرار میدهد که اکنون برای فرانسه رقابت میکنند. علیرضا فیروزجا و میترا حجازیپور از شناختهشدهترین این بازیکنان هستند. در مقابل، امین طباطبایی و پرهام مقصودلو، با وجود اقامت در فرانسه، همچنان با پرچم ایران در مسابقات شرکت میکنند.
ایدنی در توضیح دلایل حضورش در فرانسه تنها به مسائل مربوط به فدراسیون ایران اشاره نکرد و گفت زندگی و فعالیت حرفهای در اروپا نیز برای او فرصتهای بیشتری ایجاد کرده است. به گفته او، حضور در اروپا دسترسی به مسابقات، لیگهای مختلف و امکان سفر برای شرکت در رقابتها را آسانتر میکند.
او گفت همسرش برای ادامه تحصیل در برست پذیرفته شده بود و در همان زمان، خودش نیز احساس میکرد حضور در اروپا میتواند شرایط بهتری برای ادامه دوران حرفهایاش فراهم کند. ایدنی اکنون اجازه اقامت فرانسه را دارد و اعلام کرده قصد دارد در آینده برای دریافت تابعیت این کشور نیز اقدام کند.
پویا ایدنی پیش از تغییر فدراسیون، یکی از مهرههای مهم تیم ملی شطرنج ایران بود. او در کنار امین طباطبایی، پرهام مقصودلو، بردیا دانشور و امیررضا پورآقابالا در ترکیب تیم ایران قرار داشت که در بازیهای آسیایی ۲۰۲۳ به مدال طلای تیمی دست یافت.
با این حال، مسیر حرفهای ایدنی در سالهای گذشته بدون حاشیه نیز نبوده است. او در سال ۱۴۰۱ در مسابقات جهانی شطرنج سریع و برقآسا، پس از خودداری از رویارویی با بوریس گلفاند، شطرنجباز اسرائیلی، از ادامه رقابتها کنار گذاشته شد.
ایدنی در بالاترین مقطع دوران حرفهای خود به ریتینگ ۲۶۴۷ رسید و اکنون امیدوار است حضور در فرانسه به او کمک کند تا دوباره به سطح بالای رقابتهای بینالمللی بازگردد. او میگوید با وجود فعالیت بیشتر در زمینه مربیگری و آموزش شطرنج، همچنان خود را پیش از هر چیز یک بازیکن میداند.
او درباره وضعیت فعلی خود گفت که نسبت به سالهای اوج فعالیتش مسابقات کمتری انجام میدهد، اما همچنان جاهطلبیهای ورزشی خود را حفظ کرده است. ایدنی امیدوار است با فراهم شدن شرایط مناسب، دوباره به سطح ریتینگ پیشین خود برسد و حتی از آن عبور کند.
این استادبزرگ قرار است در پاییز در چندین رقابت آزاد شرکت کند و مسابقات گرند سوییس، رقابتهای قهرمانی جهان در شطرنج سریع و برقآسا و همچنین نخستین حضورش در مسابقات قهرمانی انفرادی اروپا با پرچم فرانسه را از اهداف مهم پیش روی خود میداند.
ایدنی درباره آینده شطرنج ایران نیز با اشاره به ظرفیت بالای بازیکنان ایرانی گفت که ایران از کشورهای قدرتمند و مستعد شطرنج در جهان بوده است. او به قهرمانی تیم ایران در بازیهای آسیایی ۲۰۲۳ اشاره کرد و گفت امیدوار است شرایط شطرنج ایران از جنبههای مختلف بهتر شود، هرچند درباره تحقق این امیدواری اطمینان ندارد.
تغییر فدراسیون به این معناست که ایدنی از این پس در رقابتهای رسمی تحت پرچم فرانسه حضور خواهد داشت؛ کشوری که خود او میگوید قصد دارد در آن زندگی و فعالیت حرفهایاش را ادامه دهد.
او درباره آیندهاش در فرانسه گفت: «قصد دارم در فرانسه بمانم و خوشحالم نماینده کشوری باشم که قرار است در آن زندگی کنم.» ایدنی همچنین تأکید کرده است که هنوز انگیزه زیادی برای ادامه شطرنج حرفهای دارد و امیدوار است تغییر محیط زندگی و فراهم شدن امکانات بیشتر، فصل تازهای در دوران ورزشی او ایجاد کند.
