استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهوری آمریکا، روز شنبه در مسکو با ولادیمیر پوتین دیدار کردند؛ مذاکراتی که بیش از سه ساعت به طول انجامید و محور اصلی آن تلاش برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین بود. کرملین این گفتوگوها را «بسیار مفید» توصیف کرده، اما تاکنون هیچ نشانهای از دستیابی به توافق جدید یا پیشرفت تعیینکننده در مسیر صلح منتشر نشده است. دو نماینده آمریکا قرار است پس از مسکو راهی کییف شوند تا با ولودیمیر زلنسکی دیدار کنند.
دیدار ویتکاف و کوشنر با پوتین در حالی انجام شد که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ اوکراین در ماههای اخیر با بنبست روبهرو شده است. این دو نماینده از سوی دونالد ترامپ مأمور شدهاند امکان پیشبرد یک طرح تازه برای پایان جنگ را بررسی کنند؛ ترامپ پیشتر گفته بود واشنگتن پیشنهاد مشخصی برای پایان دادن به درگیری در اختیار دارد، اما جزئیات آن را منتشر نکرده است.
یوری اوشاکوف، دستیار سیاست خارجی رئیسجمهوری روسیه، پس از این دیدار گفت ویتکاف و کوشنر مجموعهای از ایدهها را درباره مسیرهای احتمالی حلوفصل جنگ مطرح کردهاند. با این حال، او جزئیات این پیشنهادها را اعلام نکرد و سخنان رسمی کرملین نیز حاکی از دستیابی به توافق مشخصی میان طرفین نبود.
اوشاکوف مذاکرات را «بهموقع و بسیار مفید» توصیف کرد و گفت گفتوگوها تنها به موضوع جنگ محدود نبوده و مسائل اقتصادی و احتمال اجرای برخی پروژههای بزرگ و متقابلاً سودمند میان روسیه و آمریکا نیز مورد بحث قرار گرفته است.
پوتین نیز در آغاز دیدار، تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به جنگ را مورد تمجید قرار داد و گفت مسکو آماده همکاری با هیأت آمریکایی است. او در عین حال بر مواضع قبلی روسیه درباره لزوم پرداختن به آنچه مسکو «ریشههای اصلی درگیری» میخواند تأکید کرد.
یکی از نکات مهم این سفر، توافق موقت برای کاهش حملات هوایی در زمان حضور نمایندگان آمریکا در منطقه است. کرملین اعلام کرده بود پوتین دستور توقف حملات روسیه به کییف را برای سه روز صادر کرده تا سفر هیأت آمریکایی به پایتخت اوکراین نیز با شرایط امنتری انجام شود.
قرار است ویتکاف و کوشنر روز یکشنبه، پس از پایان سفر به مسکو، به کییف بروند و با ولودیمیر زلنسکی دیدار کنند. این سفر اهمیت ویژهای دارد، زیرا هر دو نماینده تاکنون در چارچوب مأموریت فعلی خود به اوکراین سفر نکردهاند و قرار است مواضع طرف روسی و پیشنهادهای مطرحشده در مسکو را نیز با مقامهای اوکراینی در میان بگذارند.
با وجود فضای نسبتاً مثبت در اظهارات کرملین، فاصله میان مواضع روسیه و اوکراین همچنان قابل توجه است. مسکو بر خواستههای ارضی خود و تغییر برخی ترتیبات امنیتی اوکراین تأکید دارد، در حالی که کییف واگذاری سرزمینهایی را که تحت کنترل اوکراین باقی ماندهاند نمیپذیرد و چنین شروطی را نوعی تسلیم میداند.
همزمان، درگیری نظامی میان دو طرف همچنان ادامه دارد و در روزهای اخیر حملات پهپادی و موشکی روسیه و اوکراین تشدید شده است. همین مسئله نشان میدهد که مذاکرات سیاسی هنوز نتوانسته به کاهش پایدار تنش در میدان جنگ منجر شود.
اکنون نگاهها به سفر ویتکاف و کوشنر به کییف دوخته شده است. نتیجه این دیدار میتواند مشخص کند آیا پیشنهاد جدید دولت ترامپ ظرفیت ایجاد زمینهای برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم روسیه و اوکراین را دارد یا شکاف میان مواضع دو طرف همچنان مانع دستیابی به توافق خواهد بود.
