در پی تشدید رویارویی نظامی میان ایران و آمریکا، چند انفجار در نزدیکی جزیره خارک، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، گزارش شد و یک نفتکش ایرانی در این منطقه هدف قرار گرفت. رسانههای ایرانی ابتدا از اصابت چند موشک به نفتکش خبر دادند و ساعاتی بعد فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد یکی از سه نفتکش ایرانی که هدف حمله نیروهای آمریکایی قرار گرفته، در نزدیکی خارک بوده است.
گزارشهای اولیه درباره انفجارها از سوی رسانههای ایرانی منتشر شد. خبرگزاری فارس از شنیدهشدن صدای انفجار در محدوده خلیج خبر داد، در حالی که در نخستین گزارشها نشانهای از دود مشاهده نشده بود و منشأ انفجارها نیز بهطور رسمی مشخص نشده بود.
در ادامه، خبرگزاری تسنیم گزارش داد یک نفتکش ایرانی در محدوده لنگرگاه خارک هدف چهار موشک آمریکایی قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، تلفات جانی گزارش نشده و خدمه نفتکش در حال تخلیه شناور بودهاند. این جزئیات در ابتدا از سوی منابع رسمی آمریکا تأیید نشده بود.
ساعاتی بعد، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادهاند. بر اساس بیانیه سنتکام، یکی از نفتکشها در نزدیکی ساحل خارک از کار انداخته شده، نفتکش دیگری در نزدیکی جاسک هدف قرار گرفته و یک نفتکش بدون بار نیز در خلیج عمان منهدم شده است.
آمریکا این حملات را در واکنش به حملات موشکی سپاه پاسداران به دو شناور نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده است. سنتکام گفته هیچ نیروی آمریکایی در این حملات آسیب ندیده است.
اهمیت حمله به محدوده خارک به موقعیت راهبردی این جزیره بازمیگردد. خارک مرکز اصلی صادرات نفت خام ایران است و پیش از آغاز جنگ، حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از این پایانه انجام میشد.
به همین دلیل، هرگونه حمله یا اختلال در اطراف خارک میتواند فراتر از پیامدهای نظامی، بر ظرفیت صادرات نفت ایران و بازار جهانی انرژی تأثیر بگذارد. بازار نفت نیز پیش از این حمله نسبت به تشدید تنشها واکنش نشان داده بود و قیمت نفت برنت روز جمعه به ۹۶.۲۸ دلار در هر بشکه رسید؛ بالاترین سطح از ماه ژوئیه.
این حادثه در شرایطی رخ داده که تردد کشتیها در منطقه تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته و نگرانی درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی افزایش یافته است. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان برای انتقال نفت و فرآوردههای انرژی محسوب میشود.
از سوی دیگر، ایران هشدار داده است که در صورت ادامه حملات آمریکا، واکنش شدیدتری نشان خواهد داد. سپاه پاسداران نیز از هدف قرار دادن برخی نفتکشها و شناورهای مرتبط با آمریکا خبر داده، اما جزئیات این ادعاها تاکنون بهطور مستقل تأیید نشده است.
افزایش درگیریها در نزدیکی خارک، نگرانیها درباره تبدیلشدن جنگ ایران و آمریکا به بحرانی گستردهتر در مسیرهای انرژی خلیج فارس را افزایش داده است. هرگونه آسیب جدی به زیرساختهای صادرات نفت یا محدودیت بیشتر در تردد کشتیها میتواند فشار بیشتری بر بازار جهانی انرژی وارد کند.
در حال حاضر، میزان خسارت واردشده به تأسیسات نفتی خارک و وضعیت دقیق نفتکش هدف قرارگرفته همچنان در حال بررسی است. منابع رسمی ایران و آمریکا درباره جزئیات این حادثه روایتهای متفاوتی ارائه کردهاند و بخشی از اطلاعات منتشرشده هنوز بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیست.
