گزارشهای حقوق بشری از ادامه بازداشت، احضار و صدور احکام قضایی علیه شماری از فعالان دانشجویی، معلمان، نویسندگان و شهروندان منتقد در ایران حکایت دارد؛ در تازهترین موارد، یک دانشجوی دانشگاه بهشتی بازداشت و یک نویسنده به بیش از چهار سال حبس محکوم شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی منابع حقوق بشری، فشارهای امنیتی و قضایی بر فعالان دانشجویی و فرهنگی در ایران ادامه دارد. علیمحمد باغشاهی، دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه بهشتی، روز یکشنبه ۱۵ شهریور پس از مراجعه به دادسرای یزد برای انجام جلسه بازپرسی بازداشت شد. او پیشتر با شکایت وزارت اطلاعات و با اتهامهایی از جمله فعالیت رسانهای علیه امنیت ملی، تبلیغ علیه جمهوری اسلامی و توهین به رهبر جمهوری اسلامی احضار و تفهیم اتهام شده بود. همزمان، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران درباره وضعیت علی احمدی، معلم بازنشسته، ابراز نگرانی کرده است. این معلم بازنشسته اهل نورآباد ممسنی که ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ پس از یورش نیروهای امنیتی به خانهاش بازداشت شده، همچنان در قرنطینه زندان عادلآباد شیراز نگهداری میشود. منابع صنفی میگویند وضعیت جسمانی او نامناسب است و با وجود تشخیص پزشک زندان مبنی بر ضرورت انتقال او برای درمان، این انتقال انجام نشده است. گزارشها همچنین از صدور حکم چهار سال و هشت ماه حبس برای روزبه گیلاسیان، نویسنده اهل گرگان، خبر میدهند. بر اساس گزارش کانون حقوق بشر ایران، شعبه یک دادگاه انقلاب بندرعباس او را بابت اتهام تبلیغ علیه نظام به هشت ماه حبس و بابت اتهامی مرتبط با فعالیت آموزشی یا تبلیغی «انحرافی» و مغایر با شرع به چهار سال زندان محکوم کرده است. منابع حقوق بشری میگویند مدیریت یک کانال تلگرامی با حدود ۱۰۰ عضو و انتشار و بازنشر برخی آثار و کتابهای پیشین این نویسنده از جمله موارد مطرحشده در پرونده او بوده است. در مورد دیگری، سازمان حقوق بشری ههنگاو از بازداشت الهام علیزاده، شهروند ۳۰ ساله اهل مهاباد، خبر داده است. بر اساس این گزارش، نیروهای حکومتی با ورود به منزل او، وی را بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به یکی از بازداشتگاههای امنیتی در ارومیه منتقل کردهاند. تا زمان انتشار گزارش، اطلاعات دقیقی درباره اتهامهای احتمالی، دلیل بازداشت و وضعیت سلامت او منتشر نشده بود. مجموعه این موارد در شرایطی رخ میدهد که سازمانها و نهادهای حقوق بشری بارها درباره محدودیت فعالیتهای مدنی و سیاسی در ایران، بهویژه در محیطهای دانشگاهی، هشدار دادهاند. گزارشهای حقوق بشری همچنین از استفاده از اتهامهای مرتبط با امنیت ملی علیه دانشجویان، نویسندگان، معلمان و دیگر منتقدان حکومت و از شرایط دشوار نگهداری برخی زندانیان سیاسی خبر دادهاند. دولت آمریکا نیز در سال جاری میلادی چندین مقام جمهوری اسلامی را به دلیل نقش آنها در سرکوب معترضان و نقض حقوق بشر تحریم کرده است. با ادامه این روند، پرونده بازداشت و احضار فعالان دانشجویی و فرهنگی همچنان یکی از محورهای مورد توجه نهادهای حقوق بشری و رسانههای فارسیزبان خارج از ایران است.
