در یکی از شدیدترین تشدیدهای درگیری میان ایران و آمریکا از آغاز جنگ ششماهه، ایران اعلام کرد به ۱۰ کشتی در نزدیکی تنگه هرمز حمله کرده است؛ این حملات پس از آن صورت گرفت که ارتش آمریکا اعلام کرد پنج نفتکش ایرانی را هدف قرار داده و منهدم کرده است. همزمان، یک ملوان کشته و یک نفر دیگر مفقود شده و نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و عرضه جهانی انرژی افزایش یافته است.
سپاه پاسداران اعلام کرده است که نیروهای ایرانی در واکنش به حملات آمریکا، دو کشتی آمریکایی و هشت نفتکش را هدف قرار دادهاند. با این حال، فرماندهی مرکزی آمریکا این ادعا را درباره اصابت به ناوهای آمریکایی رد کرده و گفته است تلاشهای ایران برای حمله به دو کشتی جنگی آمریکا ناکام مانده است. در مقابل، ارتش آمریکا تأیید کرده که پنج نفتکش ایرانی را در آبهای منطقه هدف قرار داده است.
ارتش آمریکا اعلام کرده این حملات در واکنش به شلیک موشکهای بالستیک از سوی نیروی دریایی سپاه به سمت یک کشتی جنگی آمریکایی انجام شده است. به گفته واشنگتن، این ناو در دو نوبت هدف حمله قرار گرفت اما از اصابت موشکها جلوگیری شد و هیچ نیروی آمریکایی آسیب ندید. تصاویر منتشرشده از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا نیز آتش گرفتن و غرق شدن نفتکشهای ایرانی را نشان میدهد.
در یکی از حوادث دریایی، یک ملوان نفتکش فرآوردههای نفتی «هرکولس استار» در نزدیکی دبی کشته شد و یک عضو دیگر خدمه مفقود اعلام شده است. شرکت اجارهکننده این کشتی اعلام کرده است که نفتکش هنگام لنگر انداختن در آبهای نزدیک دبی هدف قرار گرفته است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز از آسیب دیدن چند کشتی تجاری در شمال خلیج فارس و دریای عمان خبر داده است.
در حادثهای دیگر، مقامهای بندری عراق اعلام کردند نفتکش «نیو آندروس» که حدود دو میلیون بشکه نفت کوره حمل میکرد، پس از اصابت پهپاد در آبهای عراق دچار آتشسوزی شده است. ۲۲ عضو خدمه این کشتی در سلامت گزارش شدهاند. همچنین یک منبع امنیت دریایی از آسیب دیدن یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع در بندر خورفکان امارات خبر داده است.
همزمان با تشدید حملات دریایی، ایران اعلام کرد موشکهای بالستیک به سوی یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن شلیک کرده است. ارتش اردن اعلام کرد ۱۸ موشک را رهگیری کرده و دو موشک دیگر در مناطق غیرمسکونی سقوط کردهاند. یک مقام آمریکایی نیز اعلام کرد تمام نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه در سلامت هستند.
سپاه پاسداران همچنین هشدار داده است که در صورت ادامه حملات، واکنش ایران به شکل قابل توجهی تشدید خواهد شد. مقامهای ایرانی گفتهاند قرار است نقشه یک منطقه ممنوعه دریایی جدید و گستردهتر منتشر شود که محدوده آن تا نزدیکی چابهار در سواحل جنوب شرقی ایران امتداد خواهد داشت. این اقدام میتواند محدودیتهای بیشتری برای عبور کشتیهای تجاری در آبهای منطقه ایجاد کند.
در پی این تحولات، جریان انتقال نفت از تنگه هرمز نیز بار دیگر بهشدت کاهش یافته است. کلودیو گالیمبرتی، اقتصاددان ارشد مؤسسه Rystad Energy، برآورد کرده است که حجم عبور نفت از این مسیر به حدود دو میلیون بشکه در روز کاهش یافته؛ در حالی که پیش از آغاز دور جدید درگیریها در ۳۰ اوت، این رقم به حدود هشت تا ۹ میلیون بشکه در روز رسیده بود. تنگه هرمز پیش از جنگ یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان بود و حدود یکپنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکرد.
تشدید درگیریها همزمان با جهش قیمت نفت رخ داده است. قیمت نفت برنت روز چهارشنبه برای نخستین بار از ژوئیه از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد و نگرانیها درباره اختلال طولانیمدت در عرضه انرژی را افزایش داد. قیمت سوختهای پالایششده نیز بهشدت بالا رفته و میانگین قیمت خردهفروشی گازوئیل در آمریکا به رکورد جدیدی بالاتر از ۵.۹۴ دلار در هر گالن رسیده است.
این دور از حملات در حالی رخ میدهد که در هفتههای گذشته تلاشهایی برای افزایش عبور کنترلشده نفتکشها از تنگه هرمز انجام شده بود، اما از سرگیری حملات دریایی امیدها برای بازگشت تدریجی کشتیرانی منطقه به شرایط عادی را کاهش داده است. افزایش حملات به کشتیهای تجاری در خلیج فارس و دریای عمان اکنون خطر گسترش جنگ به یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان را بیش از گذشته افزایش داده است.
