دولت دونالد ترامپ فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده پیشرفته F-35 به عربستان سعودی به ارزش حدود ۲۴.۳ میلیارد دلار را تأیید کرده است؛ قراردادی که برای نهایی شدن باید مراحل بررسی در کنگره آمریکا را طی کند و در شرایط تشدید درگیریهای عربستان و حوثیهای یمن مطرح شده است.
وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه ۱۷ سپتامبر اعلام کرد که فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده F-35 ساخت شرکت لاکهید مارتین به عربستان سعودی را تأیید کرده است. ارزش این قرارداد حدود ۲۴.۳ میلیارد دلار برآورد شده و علاوه بر هواپیماها، شامل ۴۹ موتور ساخت شرکت پرتاندویتنی، تجهیزات ارتباطی، قطعات یدکی و خدمات پشتیبانی نیز میشود.
این تصمیم به معنای نهایی شدن قرارداد نیست و پیشنهاد فروش اکنون برای بررسی و تأیید در اختیار کنگره آمریکا قرار میگیرد. عربستان سعودی سالهاست برای خرید F-35 تلاش میکند و در صورت نهایی شدن این معامله، این کشور به یکی از معدود دارندگان این جنگنده پیشرفته تبدیل خواهد شد.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود اعلام کرده است که این فروش با هدف تقویت امنیت یک متحد اصلی آمریکا در خارج از پیمان ناتو و حمایت از اهداف امنیتی و سیاست خارجی واشنگتن انجام میشود. دولت آمریکا همچنین گفته است که فروش این جنگندهها نباید توازن نظامی منطقه را تغییر دهد و سیاست دیرینه واشنگتن درباره حفظ برتری نظامی کیفی اسرائیل در خاورمیانه همچنان پابرجا خواهد بود.
زمان اعلام این تصمیم با تشدید درگیری میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن همزمان شده است. حوثیها روز چهارشنبه مدعی شدند یک جنگنده F-15 سعودی را در نزدیکی مأرب سرنگون کردهاند و تصاویری از بقایای هواپیمایی را منتشر کردند که به گفته این گروه متعلق به یک جنگنده ساخت آمریکا با علائم نیروی هوایی عربستان بوده است. این ادعا از سوی منابع مستقل بهطور کامل تأیید نشده است.
در روزهای اخیر حملات متقابل میان عربستان و حوثیها شدت گرفته و بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، سقوط بقایای یک پهپاد رهگیریشده حوثی در استان طائف عربستان به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن دو نفر دیگر منجر شده است.
عربستان سعودی در روزهای گذشته از واشنگتن خواسته بود نقش مستقیمتری در مقابله با حوثیها ایفا کند، اما دولت آمریکا تاکنون اعلام کرده است که قصد ورود مستقیم به جنگ میان حوثیها، عربستان و نیروهای دولت یمن را ندارد. در همین حال، واشنگتن حمایتهای اطلاعاتی و نظامی از عربستان را ادامه داده است.
فروش F-35 به عربستان همچنین با نگرانیهایی درباره روابط ریاض و چین روبهرو شده است. به گزارش رویترز، مقامهای اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال دسترسی چین به فناوریهای حساس مرتبط با این جنگنده از طریق همکاریهای امنیتی و نظامی با عربستان ابراز نگرانی کردهاند. برخی اعضای کنگره نیز با استناد به همین نگرانیها با فروش این جنگندهها مخالفت کردهاند.
اسرائیل تنها کشور خاورمیانه است که تاکنون از جنگندههای F-35 استفاده میکند و آمریکا برای حفظ برتری نظامی کیفی اسرائیل در منطقه محدودیتهایی را در فروش تجهیزات پیشرفته به دیگر کشورهای خاورمیانه در نظر گرفته است. عربستان سعودی در سالهای گذشته تلاش کرده بود این محدودیتها را برطرف کند و به این جنگنده دسترسی پیدا کند.
در صورت تصویب نهایی قرارداد، عربستان یکی از مهمترین مشتریان خارجی F-35 خواهد بود؛ جنگندهای که به دلیل قابلیتهای رادارگریزی، سامانههای پیشرفته شناسایی و جنگ الکترونیک و توانایی انجام مأموریتهای چندمنظوره، از پیشرفتهترین هواپیماهای رزمی آمریکا محسوب میشود.
