دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است دسترسی سه رسانه CNN، MS NOW و Politico به کاخ سفید را به دلیل آنچه «اخبار جعلی» و پوشش نامطلوب دولتش خوانده، ممنوع میکند؛ اقدامی که میتواند بار دیگر به یک مناقشه حقوقی درباره آزادی مطبوعات و دسترسی رسانهها به دولت آمریکا منجر شود.
ترامپ روز جمعه ۱۸ سپتامبر در پیامی در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که این ممنوعیت «از همین لحظه» اجرا میشود و سه رسانه را به انتشار مطالبی که از نظر او نادرست و خلاف واقع است متهم کرد. او همچنین هشدار داد که ممکن است رسانههای دیگری نیز به این فهرست اضافه شوند.
ترامپ در ادامه حضور خود در دفتر بیضی کاخ سفید، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره علت این تصمیم گفت که از آنچه «اخبار جعلی» این رسانهها میداند خسته شده است. او درباره CNN و MS NOW نیز ادعاهایی درباره کیفیت پوشش خبری آنها مطرح کرد و درباره پولیتیکو گفت گزارشهای این رسانه درباره دولتش نادرست بوده است. با این حال، ترامپ به یک گزارش یا مطلب مشخص که موجب اتخاذ این تصمیم شده باشد اشاره نکرد و گفت این اقدام نتیجه مجموعهای از گزارشهای چند سال گذشته است.
در واکنش به این تصمیم، CNN اعلام کرد که از خبرنگاران خود که اخبار کاخ سفید را پوشش میدهند حمایت میکند و تأکید کرد خبرنگاران این شبکه باید بتوانند بدون دخالت دولت به وظیفه حرفهای خود ادامه دهند. پولیتیکو نیز اعلام کرد به پوشش منصفانه دولت فعلی و دولتهای آینده ادامه خواهد داد و از حقوق خود بر اساس متمم اول قانون اساسی آمریکا دفاع خواهد کرد. MS NOW در زمان انتشار گزارشهای اولیه هنوز واکنش رسمی فوری منتشر نکرده بود.
در همان روز، خبرنگاران هر سه رسانه همچنان در محوطه کاخ سفید مشغول فعالیت بودند و مشخص نبود ممنوعیت اعلامشده دقیقاً چگونه قرار است اجرا شود؛ از جمله اینکه آیا دسترسی خبرنگاران به نشستهای خبری، رویدادهای ریاستجمهوری، استخر خبری یا مجوزهای ورود به کاخ سفید لغو خواهد شد یا خیر. رویترز گزارش داد که دامنه دقیق این تصمیم هنوز روشن نیست.
این اقدام در ادامه تنشهای دولت ترامپ با رسانههای خبری صورت گرفته است. در دوره دوم ریاستجمهوری او، کاخ سفید در موارد مختلف دسترسی برخی رسانهها به رویدادهای ریاستجمهوری را محدود کرده است. یکی از مهمترین موارد، اختلاف دولت با آسوشیتدپرس بود که پس از اختلاف بر سر استفاده از نام «خلیج مکزیک» و دستور ترامپ برای استفاده از عنوان «خلیج آمریکا» شدت گرفت و به یک پرونده قضایی منجر شد. این پرونده همچنان در جریان است.
CNN نیز پیشتر در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ با محدودیتهایی در کاخ سفید مواجه شده بود. در سال ۲۰۱۸، مجوز ورود جیم آکوستا، خبرنگار این شبکه، پس از درگیری لفظی با ترامپ در یک نشست خبری برای مدتی لغو شد و دادگاه بعداً دستور بازگرداندن مجوز او را صادر کرد.
از نظر حقوقی، اختلاف اصلی به حدود اختیار کاخ سفید برای تعیین دسترسی رسانهها مربوط میشود. یک رأی دادگاه استیناف فدرال آمریکا در پروندهای در سال ۱۹۷۷ تصریح کرده بود که اگر کاخ سفید امکانات رسانهای برای خبرنگاران دارای مجوز ایجاد کند، نمیتواند دسترسی یک خبرنگار را صرفاً به دلیل محتوای گزارشهای او محدود کند و برای چنین محدودیتی باید مبنای قانونی مشخصی وجود داشته باشد.
کمیته گزارشگران برای آزادی مطبوعات و انجمن روزنامهنگاران حرفهای آمریکا نیز به این تصمیم واکنش نشان دادهاند. کمیته گزارشگران اعلام کرده است که ممنوعیت رسانهها به دلیل محتوای گزارشهایشان با حمایتهای قانون اساسی آمریکا از آزادی مطبوعات تعارض دارد؛ انجمن روزنامهنگاران حرفهای نیز خواستار لغو این تصمیم شده است. این مواضع، دیدگاه این نهادهاست و درباره سرنوشت حقوقی اقدام دولت باید منتظر روند قضایی احتمالی ماند.