دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حالی از احتمال دیدار با مسعود پزشکیان در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل خبر داده که همزمان از نزدیک شدن به یک تصمیم مهم درباره ایران سخن گفته است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تهران از طریق میانجیهای منطقهای شروط خود برای ازسرگیری مذاکرات را به واشینگتن منتقل کرده و دو طرف همچنان درباره پایان جنگ و آینده روابط خود در تماس غیرمستقیم هستند.
دونالد ترامپ روز یکشنبه ۲۰ سپتامبر در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت در حال بررسی گزینههای مختلف درباره ایران است و انتظار دارد «اتفاقات بسیار بزرگی» در آینده نزدیک رخ دهد. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دیدار با مسعود پزشکیان در نیویورک، که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به آمریکا سفر میکند، گفت که «احتمالاً» برای چنین دیداری آمادگی دارد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت گزینههای پیش روی واشینگتن شامل ادامه فشار اقتصادی، اقدام نظامی یا دستیابی به توافق با تهران است و تأکید کرد که ایران باید در قبال آمریکا موضع خود را تغییر دهد. این اظهارات در حالی بیان شده که ترامپ در روزهای گذشته نیز از نزدیک شدن به تصمیمی درباره ادامه یا تغییر رویکرد آمریکا در قبال جنگ با ایران خبر داده بود.
از سوی دیگر، مقامهای ایرانی در روزهای اخیر از ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای بازگشت به مذاکرات خبر دادهاند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز شنبه گفت تهران شروط خود را از طریق یک میانجی قطری به واشینگتن منتقل کرده و منتظر پاسخ ترامپ است. بر اساس اظهارات رضایی، پایان جنگ در همه جبههها، آزاد شدن داراییهای مسدودشده ایران و پایان محاصره دریایی آمریکا از جمله شروط مطرحشده از سوی تهران بوده است.
همزمان با این تحولات دیپلماتیک، تهران نسبت به احتمال ازسرگیری حملات آمریکا هشدار داده است. مقامهای نظامی ایران مدعی شدهاند بر اساس اطلاعاتی که دریافت کردهاند، آمریکا و برخی کشورهای منطقه در حال آمادهسازی برای اقدام نظامی جدید علیه ایران هستند. این ادعا تاکنون بهطور مستقل تأیید نشده است. رویترز نیز گزارش داده که همزمان با افزایش تنشها، مقامهای ایرانی تهدید کردهاند در صورت حمله جدید، مواضع و منافع آمریکا و متحدانش در منطقه را هدف قرار خواهند داد.
تحولات اخیر در شرایطی رخ میدهد که قرار است ترامپ و پزشکیان هر دو در روزهای آینده در نیویورک حضور داشته باشند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، ترامپ قرار است در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند و پزشکیان نیز برای حضور در این نشست به نیویورک میرود. با این حال، تا این مرحله هیچ برنامه رسمی برای دیدار مستقیم میان دو رئیسجمهور اعلام نشده و اظهارات ترامپ تنها نشاندهنده آمادگی احتمالی او برای چنین دیداری است.
در همین حال، موضوع حوثیهای یمن نیز به یکی دیگر از عوامل مؤثر بر افزایش تنشهای منطقهای تبدیل شده است. ترامپ گفته است آمریکا با این گروه در تماس است و مدعی شده حوثیها توافق کردهاند به نیروهای آمریکایی حمله نکنند. این اظهارات پس از حملات اخیر حوثیها و افزایش تنش میان این گروه و عربستان سعودی مطرح شده و واشینگتن درباره احتمال تشدید سریع درگیریها در منطقه هشدار داده است.
با نزدیک شدن به نشست مجمع عمومی سازمان ملل، حضور همزمان مقامهای ارشد ایران و آمریکا در نیویورک میتواند زمینهای برای تماس مستقیم یا غیرمستقیم میان دو طرف فراهم کند؛ با این حال، مواضع اعلامشده از سوی تهران و واشینگتن همچنان بر سر شروط مذاکره، جنگ و فشارهای اقتصادی فاصله قابلتوجهی دارد.
