در حالی که رهبران نزدیک به ۱۳۰ کشور برای هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک گرد هم آمدهاند، جنگ و بحرانهای خاورمیانه بخش مهمی از رایزنیها و سخنرانیهای این نشست را به خود اختصاص داده است. جنگ میان آمریکا و ایران، درگیریهای غزه، تحولات لبنان و پیشروی حوثیها در یمن از مهمترین موضوعاتی هستند که در حاشیه نشست امسال مطرح شدهاند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در آخرین سخنرانی خود در مجمع عمومی پیش از پایان دوره دبیرکلیاش، نسبت به افزایش شکافهای ژئوپلیتیکی در جهان هشدار داد و خواستار توقف جنگها و بازگشت به گفتوگو شد. او همچنین بر ضرورت ادامه کمکهای بشردوستانه و تضمین آزادی کشتیرانی، بهویژه در شرایط افزایش تنش در تنگه هرمز و دریای سرخ، تأکید کرد.
جنگ میان آمریکا و ایران نیز یکی از مهمترین محورهای این نشست است. دونالد ترامپ در سخنرانی خود از عملکرد نظامی آمریکا علیه ایران دفاع کرد و گفت واشنگتن در صورت شکست مذاکرات، گزینههای دیگری را در نظر خواهد گرفت. با این حال، چند ساعت پس از سخنرانی، ترامپ گفت به اعتقاد او امکان دستیابی به توافق با ایران وجود دارد.
همزمان، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است که تهران در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و برداشته شدن محاصره بنادر ایران، آماده است تنگه هرمز را ظرف هفت روز بازگشایی کند. این مقام همچنین گفته است هیئت ایرانی حاضر در نیویورک اختیار ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک با آمریکا را دارد.
تحولات یمن نیز به یکی دیگر از نگرانیهای مهم تبدیل شده است. سازمان ملل اعلام کرده تشدید درگیریها در این کشور تنها در ماه جاری بیش از ۱۳۰ هزار نفر را آواره کرده و برآوردها نشان میدهد در صورت ادامه نبردها، حدود ۱۰۰ هزار نفر دیگر ممکن است طی سه ماه آینده مجبور به ترک خانههای خود شوند. بیش از سه هزار نفر نیز تاکنون از طریق دریای سرخ به کشورهای آفریقایی گریختهاند.
در همین حال، امنیت مسیرهای دریایی و انتقال انرژی به یکی از موضوعات اصلی نگرانی کشورهای منطقه تبدیل شده است. شورای همکاری خلیج فارس هشدار داده اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز و بابالمندب بر بازار نفت، زنجیره تأمین و اقتصاد جهانی تأثیر گذاشته است.
غزه نیز در سخنرانیهای روز نخست مجمع عمومی در مرکز توجه قرار داشت. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از وضعیت انسانی در غزه انتقاد کرد و خواستار شناسایی کشور فلسطین از سوی کشورهایی شد که تاکنون آن را به رسمیت نشناختهاند. ملک عبدالله دوم، پادشاه اردن، نیز درباره ادامه جنگ در غزه و تحولات کرانه باختری هشدار داد و خواستار حلوفصل مناقشه اسرائیل و فلسطینیها شد.
در کنار بحرانهای خاورمیانه، جنگ اوکراین، تغییرات اقلیمی و آینده هوش مصنوعی نیز در دستور کار رهبران جهان قرار دارد. گوترش در سخنرانی خود خواستار ایجاد چارچوبهای بینالمللی برای مدیریت خطرات هوش مصنوعی شد و تأکید کرد که قدرتهای بزرگ باید در زمینه کنترل خطرات این فناوری همکاری کنند.
