دولت آمریکا روز سهشنبه ۲۹ سپتامبر مجموعه تازهای از تحریمها را علیه ۱۰ فرد و نهاد در ایران، هنگکنگ و پاکستان اعمال کرد و آنها را به مشارکت در شبکه تأمین تسلیحات و قطعات مورد استفاده وزارت دفاع جمهوری اسلامی ایران متهم کرد. این اقدام در شرایطی انجام شده که همزمان تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا ادامه دارد و وضعیت مذاکرات میان دو کشور همچنان نامشخص است.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد افراد و شرکتهای هدف در روند تهیه تسلیحات و قطعات مرتبط با برنامههای دفاعی ایران نقش داشتهاند. واشنگتن میگوید هدف از این اقدامات، دشوارتر کردن دسترسی تهران به تجهیزات مورد نیاز برای بازسازی توان نظامی و افزایش هزینه برای شبکههایی است که در تأمین این تجهیزات همکاری میکنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در بیانیهای گفت واشنگتن به شناسایی و منزوی کردن افرادی که به گفته دولت آمریکا به جمهوری اسلامی کمک میکنند ادامه خواهد داد. این تحریمها بخشی از کارزار اقتصادی دولت ترامپ با عنوان «Operation Economic Outcast» است که هدف اعلامشده آن قطع مسیرهای مالی و تجاری مورد استفاده حکومت ایران است.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده است که اقدامات جدید با هدف تضعیف توان ایران برای بازسازی برنامههای تسلیحاتی انجام شده است. این وزارتخانه پیشتر نیز شبکههای خارجی مرتبط با تأمین تجهیزات موشکی و پهپادی ایران را هدف تحریم قرار داده بود. دولت آمریکا در سال ۲۰۲۴ نیز شرکتها و افراد مرتبط با وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران را به دلیل نقش ادعایی آنها در تولید و اشاعه موشک و پهپاد تحریم کرده بود.
تحریمهای جدید در شرایطی اعلام شدهاند که واشنگتن و تهران همچنان درباره پایان جنگ و چارچوب مذاکرات آینده اختلاف دارند. در حالی که میانجیهای قطری برای ازسرگیری گفتوگوها میان دو طرف تلاش میکنند، دولت آمریکا همزمان فشار اقتصادی بر ایران را افزایش داده است. رویترز گزارش داده است که تحریمهای جدید علیه شبکه تأمین نظامی ایران بخشی از همین رویکرد دوگانه فشار اقتصادی و تلاش برای دستیابی به توافق است.
این اقدام همچنین در شرایطی صورت گرفته که ارزش پول ایران بار دیگر به پایینترین سطح ثبتشده رسیده است. آسوشیتدپرس گزارش داده که روز سهشنبه معاملهگران در تهران نرخ بیش از ۲.۵ میلیون ریال برای هر دلار آمریکا را ثبت کردند. این رقم نسبت به رکورد قبلی حدود ۲.۲ میلیون ریال در دوم سپتامبر، افت بیشتری را نشان میدهد. گزارش AP این کاهش ارزش ریال را در کنار سالها تحریم، جنگ جاری و محدودیتهای اعمالشده بر صادرات نفت ایران بررسی کرده است.
در کنار اقدام وزارت خزانهداری، وزارت خارجه آمریکا نیز تحریمهای دیگری را علیه شبکههای مرتبط با تأمین تسلیحات ایران اعلام کرده است. گزارش رویترز مجموع اقدامات جدید آمریکا را گستردهتر از فهرست ۱۰ فرد و نهادی میداند که در اقدام اصلی وزارت خزانهداری هدف قرار گرفتهاند و از افراد و شرکتهایی در روسیه، چین، هنگکنگ و پاکستان نیز نام برده است.
تحریمهای جدید نشان میدهد که حتی در شرایطی که کانالهای دیپلماتیک میان ایران و آمریکا از طریق میانجیها فعال باقی مانده، واشنگتن همچنان سیاست فشار اقتصادی و محدود کردن دسترسی ایران به منابع و تجهیزات نظامی را دنبال میکند. در مقابل، آینده این فشارها تا حد زیادی به مسیر مذاکرات و احتمال دستیابی دو طرف به توافقی برای پایان جنگ بستگی خواهد داشت.