محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، از سمت خود استعفا کرد و حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، به‌عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شد. این تغییر مدیریتی در شرایطی رخ می‌دهد که صنعت نفت ایران با فشار شدید تحریم‌های آمریکا و محدودیت‌های صادراتی روبه‌رو است.
رسانه‌های دولتی ایران روز یکشنبه ۴ اکتبر اعلام کردند که استعفای محسن پاک‌نژاد از سوی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، پذیرفته شده است. پس از پذیرش استعفا، حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، مسئولیت وزارت نفت را به‌عنوان سرپرست بر عهده گرفته است.
پاک‌نژاد از اوت ۲۰۲۴ وزیر نفت ایران بود و در دوره فعالیت خود در رأس این وزارتخانه با مجموعه‌ای از چالش‌های اقتصادی و سیاسی، از جمله تشدید تحریم‌های نفتی و محدودیت‌های مرتبط با صادرات نفت ایران، مواجه بود.
دلیل استعفا چه بود؟
در گزارش اولیه درباره استعفای پاک‌نژاد، دلیل کناره‌گیری او اعلام نشده بود. با این حال، مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر رئیس‌جمهوری، بعدتر گفت پاک‌نژاد مدتی پیش به دلیل مسائل شخصی درخواست کناره‌گیری کرده بود و پزشکیان در ابتدا با این درخواست موافقت نکرده بود.
به گفته او، رئیس‌جمهوری از پاک‌نژاد خواسته بود به فعالیت خود ادامه دهد، اما پس از اصرار وزیر نفت، در نهایت با استعفای او موافقت شد.
حمید بورد چه کسی است؟
با استعفای پاک‌نژاد، حمید بورد که ریاست شرکت ملی نفت ایران را بر عهده دارد، به‌عنوان سرپرست وزارت نفت منصوب شده است.
بورد بخش عمده فعالیت حرفه‌ای خود را در صنعت نفت ایران گذرانده و پیش از حضور در مدیریت شرکت ملی نفت، در حوزه عملیات و مدیریت میادین نفتی فعالیت داشته است.
انتصاب مدیرعامل شرکت ملی نفت به‌عنوان سرپرست وزارتخانه در شرایطی انجام شده که مدیریت صادرات نفت و تأمین درآمدهای ارزی برای دولت ایران اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
استعفا در میانه فشار بر صادرات نفت ایران
کناره‌گیری پاک‌نژاد در مقطع حساسی برای صنعت نفت ایران اتفاق افتاده است. جنگ و رویارویی نظامی چندماهه میان ایران و آمریکا، همراه با تحریم‌های شدیدتر علیه بخش انرژی ایران، فشار قابل توجهی بر صادرات نفت و درآمدهای دولت وارد کرده است.
پیش از انتشار خبر استعفا، پاک‌نژاد در اظهاراتی که رسانه‌های دولتی منتشر کردند گفته بود درآمد حاصل از نفتی که ایران فروخته است همچنان در حال وصول است و این روند ادامه خواهد داشت.
از سوی دیگر، تهران در مذاکرات خود با واشینگتن خواستار رفع تحریم‌های نفتی شده است. مسئله صادرات نفت و درآمدهای حاصل از آن، در کنار وضعیت تنگه هرمز، یکی از مسائل مهم در شرایط اقتصادی و سیاسی کنونی ایران محسوب می‌شود.
تغییر در وزارت نفت در شرایطی حساس
استعفای وزیر نفت در شرایطی صورت گرفته که تنگه هرمز نیز همچنان در مرکز بحران منطقه قرار دارد. ایران اعلام کرده است بازگشایی کامل این آبراه به تحقق شروطی که تهران برای توافق با آمریکا تعیین کرده، وابسته است. تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان بود.
اکنون حمید بورد در جایگاه سرپرست وزارت نفت باید در شرایطی حساس مدیریت این وزارتخانه را بر عهده بگیرد؛ شرایطی که در آن آینده صادرات نفت ایران، تحریم‌های آمریکا، درآمدهای نفتی و مذاکرات تهران و واشینگتن به یکدیگر گره خورده‌اند.
با وجود اهمیت این تغییر مدیریتی، مقام‌های ایرانی تاکنون اعلام نکرده‌اند که سرپرستی بورد چه مدت ادامه خواهد داشت یا چه زمانی وزیر جدید نفت به مجلس معرفی خواهد شد.