تهران اعلام کرده است تنگه هرمز تا زمانی که هفت شرط مورد نظر ایران در توافق موقت با آمریکا اجرا نشود، به وضعیت عادی بازنخواهد گشت. هم‌زمان، تهران می‌گوید پاسخ واشینگتن به پیشنهاد اخیر ایران را از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرده و مذاکرات برای پایان درگیری همچنان ادامه دارد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکره‌کننده ارشد ایران، روز یکشنبه ۴ اکتبر اعلام کرد موضع تهران درباره تنگه هرمز روشن و تغییرناپذیر است. به گفته او، بازگشایی این مسیر حیاتی دریایی منوط به اجرای هفت شرطی است که در توافق موقت ماه ژوئن میان ایران و آمریکا مطرح شده است.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ایران در جریان نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیشنهادی را ارائه کرده بود که بر اساس آن، در صورت تحقق شروط مورد نظر تهران، امکان بازگشت رفت‌وآمد عادی کشتی‌ها در تنگه هرمز ظرف هفت روز فراهم می‌شد.
واشینگتن هفته گذشته پاسخ خود به این پیشنهاد را از طریق میانجی‌های قطری به تهران منتقل کرد.
تهران: روند مذاکرات نباید به تحمیل خواسته‌ها تبدیل شود
قالیباف تاکید کرده است که آمریکا باید بپذیرد دوره طولانی کردن روند دیپلماتیک و تلاش برای تحمیل خواسته‌های یک‌جانبه به پایان رسیده است.
در همین حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت تهران مواضع کلی خود درباره پاسخ آمریکا را از طریق میانجی‌ها منتقل کرده، اما هنوز برخی نکات دیگر باید به واشینگتن اعلام شود.
بقایی گفت پیشنهادهای آمریکا در بخش‌هایی، به‌ویژه در موضوع هسته‌ای، تفاوت اساسی با مواضع قبلی این کشور ندارد. او تاکید کرد که تمرکز اصلی ایران در مقطع کنونی، مسئله تنگه هرمز و ایجاد شرایط لازم برای بازگشت امنیت به این آبراه است.
ایران پیشنهاد بازرسی هسته‌ای در برابر رفع تحریم‌ها را رد کرد
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین گزارش‌هایی را که بر اساس آنها تهران در ازای کاهش تحریم‌های آمریکا با بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تاسیسات هسته‌ای خود موافقت کرده است، رد کرد.
بقایی گفت ایران در حال حاضر وارد مذاکرات هسته‌ای با آمریکا نشده است.
بر اساس گزارشی که پیش‌تر درباره پیشنهاد هفت‌روزه تهران منتشر شده بود، هدف این طرح ایجاد یک دوره اعتمادسازی و بازگشت دو طرف به نسخه تقویت‌شده توافق موقت ماه ژوئن است. این طرح شامل اقداماتی در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران نیز می‌شود.
یک مقام مطلع از مذاکرات به رویترز گفته است اختلاف اصلی دو طرف بیشتر بر سر ترتیب اجرای اقدامات است و نه لزوماً درباره اصل اقداماتی که در این طرح پیش‌بینی شده‌اند.
تنگه هرمز؛ محور اصلی مذاکرات تهران و واشینگتن
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و پیش از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر عبور می‌کرد.
قطر در روزهای اخیر به انتقال پیام میان تهران و واشینگتن برای پایان دادن به درگیری‌ها و فراهم شدن زمینه بازگشایی تنگه هرمز کمک کرده است.
توافق موقت ماه ژوئن نیز موضوع تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای ایران را دربر می‌گرفت و به دنبال آن، یک آتش‌بس کوتاه‌مدت میان طرفین شکل گرفت.
عراقچی: ایران برای واکنش نظامی آماده‌تر از گذشته است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه در دیدار با سفیران و دیپلمات‌های خارجی در تهران گفت ایران همچنان امیدوار است آمریکا مسیر دیپلماسی را انتخاب کند، اما در صورت بازگشت واشینگتن به گزینه نظامی، تهران آماده پاسخ خواهد بود.
عراقچی هشدار داد اگر آمریکا بار دیگر به سمت راه‌حل نظامی حرکت کند، ایران نسبت به گذشته آمادگی بیشتری خواهد داشت و برای دفاع از خود هر اقدامی را که ضروری بداند انجام خواهد داد.
این اظهارات پس از گزارش‌هایی مطرح شد که از آماده شدن ایران برای واکنشی گسترده‌تر و شدیدتر در صورت ازسرگیری حملات نظامی آمریکا خبر می‌دادند.
هم‌زمان، محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش ایران، به خبرگزاری فارس گفت ایران قصد دارد برد موشک‌های خود را افزایش دهد.
آینده تنگه هرمز همچنان به مذاکرات گره خورده است
مواضع تازه تهران نشان می‌دهد بازگشایی کامل تنگه هرمز همچنان به نتیجه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا وابسته است. تهران از یک سو بر آمادگی خود برای ادامه دیپلماسی تاکید می‌کند و از سوی دیگر هشدار داده است که در صورت بازگشت به گزینه نظامی، پاسخ ایران شدیدتر از گذشته خواهد بود.
در چنین شرایطی، اجرای شروط مورد نظر ایران، نحوه پاسخ آمریکا و ترتیب اقداماتی که دو طرف باید انجام دهند، از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده سرنوشت مذاکرات و وضعیت تردد دریایی در تنگه هرمز خواهد بود.