میدل ایست نیوز: سیاست‌های تهاجمی دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در قبال ایران، روند شکنندگی و فروپاشی نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم را شتاب بخشیده است و این تغییر پارادایم، سلاح‌سازی از عوارض جغرافیایی و نقاط مسدودکننده دریایی را به ابزاری اصیل برای فشار مالی و امنیتی در نظام چندقطبی جدید تبدیل کرده است.
به گزارش الغد، در مقاله نیویورک تایمز به قلم «پاتریشیا کوهن» آمده است، جهان برای چندین دهه به‌گونه‌ای زندگی می‌کرد که گویا بر محدودیت‌های جغرافیایی غلبه کرده است و این در حالی بود که اطلاعات، سرمایه، کالاها و حتی تسلیحات، فاصله‌ها را به چالش کشیده بودند و میلیاردها دلار در یک چشم‌به‌هم‌زدن منتقل می‌شد و موشک‌های بالستیک ظرف چند دقیقه قاره‌ها را می‌پیمودند اما تمام این مسلمات روزمره با اختلال شدید اقتصادی ناشی از مسدود شدن یک مسیر حیاتی کشتیرانی و انرژی در منطقه خلیج (تنگه هرمز) با چالش روبه‌رو شده است.
این منبع نوشت: نزاع در منطقه خاورمیانه که با حملات امریکا و اسرائیل به ایران از 7 ماه پیش آغاز شد، قیمت انرژی را جهش داد، نرخ بهره را بالا برد، تولید صنعتی را در سراسر جهان مختل کرد و به اعتراضات گسترده از سوریه تا گواتمالا دامن زد و اکنون میتوان گفت عامل «جغرافیا» با قدرتی بی‌سابقه بازگشته است.
در همین ارتباط «شانون اونیل» نایب‌رئیس شورای روابط خارجی امریکا با اشاره به موضوع مهم جابه جایی کالا تصریح کرد: اکنون کشورها یا گروه‌های مسلح که توان رقابت نظامی یا اقتصادی با امریکا را ندارند، صرفاً به لطف موقعیت جغرافیایی خود، اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته‌اند به گونه‌ای که ایران با اختلال در تنگه هرمز به‌عنوان مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان و حوثی‌ها(انصار الله) مورد حمایت ایران در یمن با تسلط بر تنگه باب‌المندب در ورودی دریای سرخ، تجارتی را که زمانی بدیهی به نظر می‌رسید،مسدود ساخته‌اند.
این منبع افزود: حتی با ازسرگیری نسبی جریان نفت، این امر تنها با توسل به نیروی نظامی و اسکورت نفتکش‌ها توسط نیروی دریایی امریکا میسر شده است و این وضعیت یادآور اهمیت حیاتی گلوگاه‌هایی نظیر دریای چین جنوبی و کانال سوئز است.
نیویورک تامیز در ادامه خاطرنشان کرد: نظم بین‌المللیِ پس از جنگ جهانی دوم که بر پایه همکاری، قوانین مشترک و برتری فناوری بر جغرافیا شکل گرفته بود، اکنون در حال فروپاشی است و با فرسایش این الگوی جهانی، ابزارهای تهاجمی جایگزین دیپلماسی شده‌اند به طوری که این رویکرد در مواضع اخیر دونالد ترامپ مانند تصرف ذخایر نفتی ونزوئلا با شعار «غنایم از آن طرف پیروز است» به‌وضوح دیده می‌شود.
با این حال، شکنندگی موجود تنها حاصل سیاست‌های ترامپ نیست، بلکه ریشه در فرآیند جهانی‌شدن دارد که با ایجاد گلوگاه‌های غیرفیزیکی مالی و صنعتی توسط قدرت‌هایی نظیر امریکا و چین، زمینه را برای واکنش سایر کشورها فراهم کرده است.
نیویورک تایمز افزود: در این میان، موقعیت‌های جغرافیایی بار دیگر به سلاحی استراتژیک برای اعمال فشار و اخذ امتیازات مالی و سیاسی تبدیل شده‌اند و بر خلاف دهه‌های گذشته که کشورهایی مانند ایران حتی زیر سخت‌ترین تحریم‌ها نیز اقدام به انسداد گلوگاه‌های دریایی نمی‌کردند، امروزه عوارض طبیعی و تنگه‌های راهبردی نظیر تنگه هرمز رسماً به‌عنوان ابزاری برای بازداندگی، فشار مالی و جایگزینی برای اهرم‌های تحریمی غرب به کار گرفته می‌شوند.
این منبع در ادامه با اشاره به نادرست بودن فرضیه‌های 3 دهه گذشته می‌افزاید: تحولات اخیر، اصل «آزادی دریانوردی» را زیر سؤال برده و به قدرت‌نمایی کشورهایی مانند چین در مناطقی نظیر تایوان دامن زده است.
«هال برندز»، استاد دانشگاه جانز هاپکینز با اشاره به عامل مهم جغرافیا در تحولات امروز تاکید کرد: نادیده گرفتن عامل جغرافیا در 3 دهه گذشته بر پایه دو فرضیه نادرست شکل گرفت که نخستین آن پایان رقابت میان قدرت‌ها و دوم محو شدن فواصل جغرافیایی به دست فناوری بود اما تداوم بحران در کانون‌های راهبردی مانند اوکراین و تایوان ثابت کرد که جغرافیا انکارناپذیر است و با فروپاشی نظم قانون‌محور، بار دیگر نقش اصلی را در شکل‌دهی به منازعات جهانی ایفا خواهد کرد.
نوشته نیویورک تایمز: جنگ امریکا علیه ایران فروپاشی نظم بین‌المللی را شتاب بخشیده است اولین بار در میدل ایست نیوز. پدیدار شد.