صندوق بین‌المللی پول در گزارش ثبات مالی اکتبر ۲۰۲۶ هشدار داده است که سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در هوش مصنوعی، در کنار افزایش بدهی و ارتباطات مالی پیچیده میان شرکت‌ها، می‌توانند در صورت کاهش بازده مورد انتظار به منبعی برای بی‌ثباتی بازارها تبدیل شوند. بررسی ۱۴ معامله اعلام‌شده از سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد حدود ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سهامی و ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی با تعهداتی به ارزش ۱.۴ تریلیون دلار از درآمدهای آینده مرتبط بوده‌اند. این ارقام به معاملات بررسی‌شده مربوط است و اندازه کل صنعت هوش مصنوعی را نشان نمی‌دهد.
صندوق بین‌المللی پول در گزارش ثبات مالی جهانی اکتبر ۲۰۲۶ هشدار داده است که رشد سریع سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، هرچند در حال حاضر به فعالیت اقتصادی و درآمد برخی شرکت‌ها کمک می‌کند، می‌تواند در صورت تحقق نیافتن انتظارات مالی به منبعی برای فشار بر بازارهای جهانی تبدیل شود. این نهاد در گزارش خود به افزایش ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری، رشد استفاده از بدهی و تمرکز سرمایه‌گذاری در شمار محدودی از شرکت‌های بزرگ اشاره کرده است.
یکی از بخش‌های مهم تحلیل صندوق به ساختارهایی مربوط می‌شود که در آن‌ها شرکت‌های بزرگ فناوری در شرکت‌های هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند و شرکت‌های دریافت‌کننده سرمایه نیز متعهد می‌شوند در آینده خدمات ابری، توان محاسباتی یا تراشه‌های همان سرمایه‌گذاران را خریداری کنند. در چنین ساختاری، سرمایه‌گذاری اولیه ممکن است به درآمدی برای شرکت سرمایه‌گذار تبدیل شود، اما پایداری آن تا حدی به موفقیت تجاری شرکت دریافت‌کننده سرمایه وابسته است.
بر اساس تحلیل ۱۴ معامله اعلام‌شده از سال ۲۰۲۳، حدود ۳۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سهامی و ۶۵۰ میلیارد دلار بدهی با تعهدات درآمدی آینده به ارزش حدود ۱.۴ تریلیون دلار مرتبط بوده‌اند. این ارقام در گزارش‌های تحلیلی مربوط به گزارش صندوق بین‌المللی پول بازتاب یافته‌اند. این معاملات به‌تنهایی نشانه تخلف یا بحران قطعی نیستند؛ ریسک اصلی زمانی ایجاد می‌شود که رشد تقاضا برای هوش مصنوعی کمتر از انتظار باشد و شرکت‌ها نتوانند درآمد پیش‌بینی‌شده را محقق کنند.
در چنین شرایطی، چند مشکل می‌تواند هم‌زمان ظاهر شود. ارزش سهام شرکت‌هایی که در حوزه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کرده‌اند ممکن است کاهش یابد، بازپرداخت بدهی برای شرکت‌های کوچک‌تر دشوار شود و تعهدات خرید خدمات یا تراشه نیز با تردید روبه‌رو شود. از آنجا که سرمایه‌گذاران و شرکت‌ها به یکدیگر وابستگی مالی دارند، زیان در یک بخش می‌تواند از طریق قراردادها، بازار اعتبار و انتظارات سرمایه‌گذاران به بخش‌های دیگر منتقل شود.
این نگرانی‌ها در زمانی مطرح شده که شرکت‌های بزرگ فناوری برای ساخت مراکز داده، خرید تراشه و توسعه زیرساخت‌های پردازشی هزینه‌های سنگینی متحمل می‌شوند. رشد تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی به توسعه سریع این زیرساخت‌ها کمک کرده است، اما هنوز روشن نیست که درآمد حاصل از تمام سرمایه‌گذاری‌ها با سرعت و مقیاس مورد انتظار افزایش یابد.
صندوق بین‌المللی پول در گزارش خود همچنین افزایش بدهی دولت‌ها، بالا رفتن بازده اوراق قرضه و خطر حملات سایبری به خدمات مالی را از دیگر عوامل بالقوه بی‌ثباتی معرفی کرده است. این نهاد تأکید می‌کند که بازارهای مالی تاکنون در برابر شوک‌های متعدد مقاومت نشان داده‌اند، اما این تاب‌آوری به معنای نبود خطر نیست. در صورت بروز شوک هم‌زمان در بازار فناوری و بازار بدهی، هزینه تأمین مالی ممکن است افزایش یابد و دسترسی شرکت‌ها به سرمایه دشوارتر شود.
با این حال، گزارش صندوق بین‌المللی پول به معنای پیش‌بینی سقوط صنعت هوش مصنوعی نیست. این فناوری همچنان ظرفیت افزایش بهره‌وری، ایجاد محصولات جدید و بهبود برخی خدمات را دارد. مسئله اصلی آن است که سرعت رشد سرمایه‌گذاری با درآمد واقعی و ظرفیت بازپرداخت بدهی هماهنگ بماند.
برای سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران، شفافیت درباره ساختار قراردادها، میزان بدهی و وابستگی درآمد شرکت‌ها به یکدیگر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در شرایطی که هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی رشد اقتصاد جهانی تبدیل شده، مدیریت ریسک مالی می‌تواند به اندازه توسعه فناوری در تعیین پایداری این صنعت نقش داشته باشد.