وزارت دفاع رومانی اعلام کرده است که جنگندههای اف۱۶ این کشور روز شنبه دو پهپاد را بر فراز آبهای سرزمینی رومانی در دریای سیاه رهگیری و منهدم کردند. وزیر دفاع رومانی گفته است سرعت این پهپادها احتمال تعلق آنها به مدل روسی گران-۴ را مطرح میکند، اما منشأ آنها هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است. این حادثه پس از حمله پهپادی به دو نفتکش در نزدیکی ساحل رومانی رخ داده و نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و احتمال گسترش پیامدهای جنگ اوکراین به کشورهای عضو ناتو را افزایش داده است.
جنگندههای اف۱۶ رومانی روز شنبه ۱۷ اکتبر دو پهپاد را که وارد آبهای سرزمینی این کشور در دریای سیاه شده بودند، رهگیری و منهدم کردند. وزارت دفاع رومانی این حادثه را تأیید کرده و گفته است که پهپادها در دو نوبت و با فاصله زمانی کوتاهی وارد محدوده مورد نظر شده بودند. رادو میروتسا، وزیر دفاع رومانی، روز یکشنبه گفت سرعت پرواز این پهپادها به حدود ۴۵۰ کیلومتر در ساعت میرسیده است؛ ویژگیای که به گفته او احتمال تعلق آنها به مدل گران-۴ ساخت روسیه را مطرح میکند.
با این حال، مقامهای رومانی هنوز منشأ پهپادها را بهطور قطعی تأیید نکردهاند. نسبت دادن آنها به روسیه بر پایه ارزیابی اولیه وزیر دفاع انجام شده است و برای نتیجهگیری قطعی به اطلاعات فنی و بررسیهای تکمیلی نیاز است. اهمیت حادثه در این است که رومانی یکی از اعضای ناتو و هممرز با اوکراین است و از زمان آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بارها از ورود پهپادها به حریم هوایی یا سقوط بقایای آنها در نزدیکی مرزهای خود خبر داده است.
این رهگیری چند روز پس از حمله پهپادی به دو نفتکش در نزدیکی کانال سولینا رخ داد؛ مسیری که رود دانوب را به دریای سیاه متصل میکند و برای صادرات کالاهای اوکراین اهمیت دارد. گزارش رویترز میگوید مقامهای رومانی همچنان در جستوجوی هفت خدمه مفقودشده مرتبط با نفتکشهای آسیبدیده هستند. در دو هفته اخیر نیز دستکم پنج کشتی باری دیگر در نزدیکی سواحل رومانی و بلغارستان هدف حمله قرار گرفتهاند یا آسیب دیدهاند. گزارشها درباره تعداد قربانیان و جزئیات هر حادثه متفاوت است و بررسی همه موارد ادامه دارد.
رومانی اعلام کرده است که موضوع تقویت دفاع و بازدارندگی در دریای سیاه در نشست شورای آتلانتیک شمالی بررسی خواهد شد. ناتو نیز گفته است برای واکنش به تهدیدهای احتمالی و حفاظت از قلمرو اعضای خود آمادگی دارد. با این حال، هر حادثه مرزی لزوماً به معنای فعال شدن ماده پنج پیمان ناتو نیست؛ واکنش این ائتلاف به ماهیت تهدید، محل وقوع حادثه و ارزیابی اعضا بستگی دارد.
افزایش حملات به کشتیهای تجاری میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهای داشته باشد. دریای سیاه یکی از مسیرهای مهم صادرات غلات، مواد خام و کالاهای صنعتی است و بالا رفتن خطر امنیتی معمولاً هزینه بیمه و حملونقل را افزایش میدهد. اگر شرکتهای کشتیرانی مسیرهای خود را تغییر دهند یا از ورود به برخی بنادر خودداری کنند، صادرات اوکراین و تجارت منطقهای ممکن است با اختلال بیشتری روبهرو شود.
برای کشورهای عضو ناتو در شرق اروپا، چالش اصلی ایجاد تعادل میان حفاظت از حریم هوایی و دریایی و جلوگیری از گسترش مستقیم درگیری است. ادامه رهگیری پهپادها و افزایش حضور نظامی در منطقه میتواند توان بازدارندگی را تقویت کند، اما در عین حال خطر محاسبه اشتباه یا تشدید تنش را نیز بالا میبرد.