جنگ داخلی طولانی سودان اکنون با خشکسالی شدید و کاهش بی‌سابقه بارندگی هم‌زمان شده است. بر اساس گزارش تازه رویترز، فصل بارندگی سال جاری در بخش‌هایی از این کشور به کمترین میزان خود در چند دهه گذشته رسیده و سازمان جهانی غذا هشدار داده است که صدها هزار نفر دیگر ممکن است تا پایان سال با گرسنگی شدید مواجه شوند.
سودان پس از بیش از سه سال جنگ داخلی، با تهدیدی تازه روبه‌رو شده است: خشکسالی شدیدی که در کنار تخریب زیرساخت‌ها، آوارگی جمعیت و محدودیت دسترسی به کمک‌های انسانی، خطر گسترش قحطی را افزایش داده است. خبرگزاری رویترز روز جمعه ۲۳ اکتبر گزارش داد که ال‌نینو، پدیده‌ای اقلیمی که بر الگوهای بارندگی و دما در مناطق مختلف جهان تأثیر می‌گذارد، در سال جاری با افزایش دما و کاهش بارندگی در سودان همراه شده است.
بر اساس داده‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا که در گزارش رویترز بررسی شده‌اند، میزان بارندگی در فاصله ژوئیه تا سپتامبر، یعنی فصل اصلی بارندگی سودان، در سطح ملی به پایین‌ترین میزان خود در بیش از سه دهه گذشته رسیده است. در ایالت دارفور شمالی، میزان بارندگی از سال ۱۹۸۴ تاکنون به این اندازه پایین نبوده است؛ همان سالی که قحطی ویرانگری سودان و اتیوپی را درگیر کرد. در کردفان شمالی نیز میزان بارندگی به پایین‌ترین سطح از سال ۱۹۹۰ و در گدارف به پایین‌ترین میزان از سال ۱۹۹۱ رسیده است.
کاهش بارندگی به مزارع وابسته به آب باران آسیب زده و وضعیت دام‌ها را نیز وخیم‌تر کرده است. کشاورزان در مناطق مختلف گزارش داده‌اند که محصولاتشان پیش از برداشت خشک شده‌اند و مراتع کافی برای تغذیه دام‌ها وجود ندارد. یکی از کشاورزان بزرگ منطقه ام‌روابه در کردفان شمالی به رویترز گفته است که در صورت ادامه شرایط فعلی، برداشت محصولش ممکن است تنها به حدود یک‌چهارم میزان سال گذشته برسد. این اظهارات نشان‌دهنده شدت خسارت در برخی مناطق است، هرچند وضعیت همه مزارع سودان یکسان نیست.
بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی سامانه بین‌المللی طبقه‌بندی امنیت غذایی، در ماه ژوئن حدود ۵.۱ میلیون نفر در سودان با گرسنگی شدید مواجه بودند. این نهاد اکنون در حال به‌روزرسانی آمار خود است، اما سازمان جهانی غذا پیش‌بینی می‌کند که خشکسالی بتواند تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۳۵۰ هزار نفر دیگر را به جمعیت گرفتار گرسنگی شدید اضافه کند. این رقم ممکن است تا اوت ۲۰۲۷ به ۱.۲ میلیون نفر افزایش یابد، اگر شرایط اقلیمی و انسانی بهبود پیدا نکند.
بحران غذا در سودان فقط به شرایط آب‌وهوایی مربوط نیست. جنگ از سال ۲۰۲۳ بخش‌های بزرگی از کشور را ویران کرده، میلیون‌ها نفر را آواره ساخته و دسترسی سازمان‌های امدادی به مناطق آسیب‌دیده را دشوار کرده است. در برخی مناطق محاصره‌شده، قحطی پیش‌تر نیز گزارش شده بود. اکنون کاهش برداشت محصول و کمبود منابع امدادی هم‌زمان شده‌اند و احتمال آن وجود دارد که خانوارهای بیشتری امکان تأمین غذای روزانه خود را از دست بدهند.
سازمان جهانی غذا با محدودیت شدید منابع مالی مواجه است. رویترز گزارش داده است که تا ۱۷ اکتبر، بودجه در دسترس این نهاد برای عملیات سودان ۲۷۶ میلیون دلار بوده؛ رقمی کمتر از نیمی از بودجه سال گذشته. این سازمان اعلام کرده است که برای مقابله با گرسنگی ناشی از خشکسالی به ۱۳۴ میلیون دلار دیگر نیاز دارد. به دلیل کمبود منابع، سهمیه غذایی برخی اردوگاه‌های آوارگان کاهش یافته است؛ از جمله اردوگاهی در دارفور که حدود ۷۰۰ هزار نفر را در خود جای داده است.
ترکیب جنگ، خشکسالی و کاهش کمک‌های انسانی می‌تواند پیامدهایی فراتر از بحران غذایی داشته باشد. سوءتغذیه، افزایش بیماری‌ها، ازبین‌رفتن دام‌ها و کاهش توان کشاورزان برای کاشت در فصل آینده ممکن است روند بازسازی اقتصادی و اجتماعی کشور را نیز دشوارتر کند.
سازمان‌های امدادی خواستار افزایش فوری کمک‌های مالی و دسترسی امن به مناطق آسیب‌دیده شده‌اند. با این حال، تا زمانی که درگیری‌ها ادامه داشته باشد و مسیرهای انتقال کمک‌ها با محدودیت مواجه باشند، تأمین غذا برای میلیون‌ها نفر همچنان با موانع جدی روبه‌رو خواهد بود.
