خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی نوشت جمهوری اسلامی همزمان با تشدید بحران اقتصادی و ادامه جنگ، کارزار تبلیغاتی گستردهای را با محور «وحدت ملی» و مقاومت در برابر آمریکا و اسرائیل آغاز کرده است.
رویترز در گزارشی از تهران نوشت مقامهای جمهوری اسلامی طی ماههای اخیر تلاش کردهاند با استفاده از تبلیغات گسترده، فضای اتحاد ملی و مقاومت عمومی را در کشور به نمایش بگذارند؛ اقدامی که در شرایط فشار اقتصادی و نارضایتی اجتماعی شدت گرفته است.
به نوشته این گزارش، بیلبوردهای بزرگ با تصاویر نیروهای سپاه پاسداران، شعارهای ملیگرایانه و تصاویر مرتبط با تنگه هرمز اکنون در بخشهای مختلف تهران دیده میشود.
همزمان حکومت برنامههایی مانند آموزش عمومی کار با سلاح در مساجد، تجمعهای خیابانی، مراسم نظامی و حتی ازدواجهای گروهی با تم نظامی برگزار کرده است.
رویترز میگوید برخلاف سالهای گذشته که تبلیغات رسمی جمهوری اسلامی بیشتر بر مفاهیم مذهبی و ایدئولوژیک تکیه داشت، اکنون محور اصلی پیامها بر ملیگرایی ایرانی و دفاع از «ایران» متمرکز شده است.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، به رویترز گفته است:
«ایدئولوژی سنتی جمهوری اسلامی دیگر مانند گذشته در جامعه نفوذ ندارد و حکومت ناچار شده برای بسیج افکار عمومی، بر عناصر هویت ملی ایرانی تکیه کند.»
در این گزارش آمده است حتی نمادهایی از تاریخ و ملیگرایی ایران که پیشتر در جمهوری اسلامی کمتر دیده میشد، اکنون وارد تبلیغات حکومتی شدهاند.
یکی از نمونهها، استفاده از تصویر رئیسعلی دلواری در کنار فرماندهان سپاه پاسداران در بیلبوردهای مرتبط با تنگه هرمز است.
رویترز همچنین گزارش داد رسانههای دولتی ایران در پوشش تجمعهای حکومتی، برای نخستین بار تصاویری از زنانی بدون حجاب اجباری را نیز پخش کردهاند؛ اقدامی که تحلیلگران آن را بخشی از تلاش حکومت برای نمایش «وحدت ملی» میدانند.
علی انصاری، استاد تاریخ دانشگاه سنت اندروز، در گفتوگو با رویترز گفته است:
«حکومت تلاش میکند نشان دهد همه مردم متحد هستند و شرایط در ایران عادی است، اما بخش بزرگی از جامعه این روایت را باور نمیکند.»
بخش مهمی از تبلیغات جدید جمهوری اسلامی بر نقش تنگه هرمز در فشار بر آمریکا و غرب متمرکز شده است.
برخی پوسترها نیروهای سپاه را در حال متوقف کردن کشتیها و هواپیماهای آمریکایی نشان میدهند و برخی دیگر تصویر دونالد ترامپ را با نماد تنگه هرمز ترکیب کردهاند.
در گزارش رویترز آمده است جنگ و تهدیدهای آمریکا، به حکومت ایران این فرصت را داده تا در تبلیغات رسمی، جنگ را نه نبردی علیه جمهوری اسلامی بلکه حملهای علیه «ایران» معرفی کند.
با این حال، بسیاری از شهروندان ایرانی نسبت به این تبلیغات تردید دارند.
یک جوان ۲۳ ساله در یزد به رویترز گفته است:
«همه اینها نمایش است. بهجای این کارها باید وضعیت اقتصاد را درست کنند.»
در مقابل، برخی نیروهای تندرو مذهبی نیز از تغییر فضای تبلیغات حکومتی ناراضی هستند.
یک دانشجوی مذهبی در تبریز به رویترز گفته حضور زنان بدون حجاب در تجمعهای حکومتی با اهداف انقلاب اسلامی همخوانی ندارد.
رویترز در پایان گزارش خود نوشته است نمایش سلاح، آموزش نظامی عمومی و حضور پررنگ نیروهای مسلح در تبلیغات، علاوه بر پیام خارجی، هشداری داخلی نیز برای مخالفان حکومت محسوب میشود؛ نشانهای از اینکه جمهوری اسلامی تلاش میکند خود را همچنان قدرتمند و مسلط نشان دهد.
