«دو بار زندگی، سه بار مرگ»؛ فیلم متفاوت کریم لک‌زاده در جشنواره کن درخشید

کریم لک‌زاده، کارگردان ۳۹ ساله ایرانی، امسال با پنجمین فیلم بلند خود با عنوان «دو بار زندگی، سه بار مرگ» به جشنواره کن راه پیدا کرد؛ موفقیتی که می‌تواند نقطه عطفی در مسیر حرفه‌ای او باشد.

این فیلم در بخش «انجمن پخش سینمای مستقل» یا «اسید» نمایش داده شد؛ بخشی معتبر در جشنواره کن که طی سال‌های گذشته سکوی معرفی بسیاری از فیلمسازان مهم سینمای جهان بوده است.

در دوره امسال تنها شش فیلم بلند داستانی در این بخش حضور داشتند و فیلم لک‌زاده یکی از آن‌ها بود.

داستان فیلم از حادثه‌ای در معدن آغاز می‌شود؛ جایی که چند معدنچی پس از نجات از یک فاجعه تصمیم می‌گیرند خود را مرده جلوه دهند تا خانواده‌هایشان بتوانند دیه دریافت کنند و از بحران اقتصادی نجات یابند.

اما فیلم خیلی زود از یک درام اجتماعی معمول فاصله می‌گیرد و وارد فضایی سورئال، ابزورد و پیش‌بینی‌ناپذیر می‌شود؛ سبکی که امضای سینمایی لک‌زاده محسوب می‌شود.

او در این فیلم نیز مانند آثار قبلی‌اش از روایت غیرخطی، شخصیت‌های عجیب و فضاسازی‌های وهم‌آلود استفاده کرده و جهانی خلق می‌کند که مرز میان واقعیت و خیال در آن محو می‌شود.

فضای فیلم اغلب تاریک، بسته و زیرزمینی است؛ چه در معدن و چه در لوکیشن‌های بیرونی. این فضاها استعاره‌ای از جامعه‌ای خفه و گرفتار به نظر می‌رسند که شخصیت‌ها در آن برای بقا تلاش می‌کنند.

فیلم در کنار فضای تلخ، لحظات طنزآمیز و کنایه‌دار زیادی هم دارد؛ از جمله صحنه‌ای که مسئولان معدن برای پرداخت دیه، پیدا شدن بخشی از بدن معدنچی‌ها را ضروری می‌دانند.

یکی از شخصیت‌های زن فیلم نیز از طریق تولید ویدیو در یوتیوب درآمد کسب می‌کند؛ شخصیتی که بخشی از واقعیت نسل جوان امروز ایران را بازتاب می‌دهد.

در فیلم خبری از حجاب اجباری نیست و لک‌زاده بدون محدودیت‌های رایج سینمای رسمی ایران، فضایی آزادتر و نزدیک‌تر به واقعیت اجتماعی امروز را به تصویر کشیده است.

استفاده خلاقانه از موسیقی نیز یکی از نقاط قوت فیلم به شمار می‌رود. در بخش‌های مختلف فیلم، موسیقی‌هایی متنوع از گوگوش تا گروه سوئدی آبا و موسیقی فانک آمریکایی شنیده می‌شود؛ ترکیبی که به فضای خاص و جهانی فیلم کمک کرده است.

منتقدان می‌گویند همین استفاده هوشمندانه از موسیقی و فضای سورئال فیلم می‌تواند باعث ارتباط بهتر مخاطبان غیرایرانی با اثر شود.

پیش از این، فیلم «ماده تاریک» ساخته لک‌زاده نیز در جشنواره کارلووی واری نمایش داده شده بود و توجه برخی منتقدان را جلب کرده بود.

اکنون بسیاری معتقدند حضور «دو بار زندگی، سه بار مرگ» در کن می‌تواند کریم لک‌زاده را بیش از گذشته وارد جریان اصلی سینمای مستقل جهان کند.

هم‌زمان شرکت آرت‌هود اینترتینمنت در برلین حق پخش جهانی فیلم را خریداری کرده و قرار است توزیع بین‌المللی آن را برعهده بگیرد.