نجات دو خدمه یک بالگرد ارتش آمریکا توسط یک پهپاد دریایی، بار دیگر توجهها را به نقش روبهرشد شناورهای بدون سرنشین در عملیاتهای نظامی جلب کرده است. این عملیات موفق، تواناییهای «نیروی ویژه ۵۹» نیروی دریایی آمریکا را که مسئول توسعه و بهکارگیری سامانههای خودران دریایی در خاورمیانه است، در کانون توجه قرار داده است.
عملیات نجات دو خدمه بالگرد ارتش آمریکا توسط یک پهپاد دریایی، توجه کارشناسان نظامی را به نسل جدید شناورهای بدون سرنشین جلب کرده است؛ فناوریای که به گفته تحلیلگران میتواند آینده نبردهای دریایی را متحول کند.
این عملیات توسط سامانههای متعلق به «نیروی ویژه ۵۹» نیروی دریایی آمریکا انجام شد؛ واحدی که در سال ۲۰۲۱ در بحرین تأسیس شد و نخستین یگان تخصصی نیروی دریایی ایالات متحده برای توسعه و استفاده از سامانههای بدون سرنشین دریایی به شمار میرود.
پهپادهای دریایی چگونه عمل میکنند؟
آمریکا در حال حاضر از دو دسته اصلی شناورهای بدون سرنشین استفاده میکند؛ شناورهای سطحی و شناورهای زیرسطحی. هر یک از این سامانهها برای مأموریتهای متفاوتی طراحی شدهاند و میتوانند در عملیات شناسایی، جمعآوری اطلاعات، مینروبی، پشتیبانی رزمی و حتی عملیاتهای تهاجمی به کار گرفته شوند.
در میان شناورهای سطحی، مدلهایی مانند «گلوبال اتونوموس ریکانسنس کرافت» یا GARC برای گشتزنی در سواحل، بنادر و پایش شناورها مورد استفاده قرار میگیرند. در مقابل، شناورهای بزرگتر قادرند عملیات نظارتی گسترده، هدایت آتش و انتقال اطلاعات در دریا را انجام دهند.
پهپادهای زیرآبی؛ سلاح پنهان نیروی دریایی
نیروی دریایی آمریکا همچنین از انواع پهپادهای زیرآبی در اندازههای مختلف استفاده میکند. برخی از این سامانهها قادرند هزاران کیلومتر بدون نیاز به خدمه حرکت کنند و مأموریتهای پیچیده شناسایی یا مینیابی را انجام دهند.
جزئیات بسیاری از این سامانهها محرمانه باقی مانده و ارتش آمریکا اطلاعات محدودی درباره توانمندیهای واقعی آنها منتشر میکند.
نقش پهپادهای دریایی در جنگهای آینده
شناورهای بدون سرنشین دریایی تنها برای عملیات شناسایی طراحی نشدهاند. بسیاری از آنها میتوانند در مأموریتهای رزمی، رهگیری اهداف، پشتیبانی نیروهای ویژه و عملیات نجات شرکت کنند.
مقامهای فرماندهی مرکزی آمریکا جزئیات مدل پهپاد مورد استفاده در عملیات نجات اخیر را اعلام نکردهاند، اما کارشناسان معتقدند یک شناور خودران بزرگ در محل حادثه حضور یافته و خدمه بالگرد را به منطقه امن منتقل کرده است.
تجربه اوکراین؛ موفقترین پهپاد دریایی جهان
در میان نمونههای عملیاتی، پهپاد دریایی «ماگورا وی۵» اوکراین یکی از موفقترین نمونههای رزمی جهان به شمار میرود. این سامانه در جریان جنگ اوکراین توانسته چندین شناور جنگی روسیه را منهدم کند و حتی در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار یک بالگرد نظامی را سرنگون کند؛ رخدادی که نقطه عطفی در تاریخ جنگهای دریایی محسوب میشود.
کارشناسان معتقدند افزایش استفاده از سامانههای خودران دریایی نشان میدهد نبردهای آینده بیش از هر زمان دیگری به فناوریهای بدون سرنشین وابسته خواهند بود؛ فناوریهایی که هزینه عملیات را کاهش داده و خطرات جانی برای نیروهای انسانی را به حداقل میرسانند.