همزمان با کاهش امیدها به دستیابی سریع به توافق برای پایان جنگ ایران و بازگشایی تنگه هرمز، دو حادثه تازه برای کشتیها در بابالمندب و دریای عمان گزارش شده است. در حملهای که به حوثیهای یمن نسبت داده شده، چهار خدمه یک کشتی باری کشته شدند و ارتش آمریکا نیز اعلام کرد یک کشتی دیگر را در نزدیکی دریای عمان با موشک هدف قرار داده است. قیمت نفت نیز در واکنش به تشدید تنشها افزایش یافت.
تنش در مسیرهای اصلی کشتیرانی خاورمیانه روز سهشنبه ۱۱ اوت بار دیگر افزایش یافت؛ همزمان با آنکه مواضع تازه تهران و واشینگتن، چشمانداز دستیابی به توافقی سریع برای پایان دادن به جنگ پنجماهه و عادیشدن عبور کشتیها از تنگه هرمز را تیرهتر کرد.
وزارت حملونقل دولت یمن اعلام کرد چهار خدمه کشتی باری «تیهامه» (Tihamah) در حملهای در تنگه بابالمندب کشته شدند. این کشتی تحت مالکیت مصر بود و مقامهای یمنی حمله را به حوثیها نسبت دادهاند. سه تن از کشتهشدگان پاکستانی و یک نفر اندونزیایی بودند. سه نیروی گارد ساحلی یمن نیز هنگام عملیات امداد زخمی شدند.
در صورت تأیید نهایی مسئولیت حوثیها، این چهار نفر نخستین کشتهشدگان یک حمله حوثی به کشتیرانی از زمان آغاز جنگ ایران در ماه فوریه خواهند بود. حوثیها که از حمایت جمهوری اسلامی برخوردارند، از ۲۰ ژوئیه از اعمال محاصره دریایی علیه عربستان سعودی در دریای سرخ خبر دادهاند.
خبرگزاری تحت کنترل حوثیها همچنین اعلام کرد این گروه یک کشتی سعودی حامل تجهیزات نظامی را در بابالمندب هدف قرار داده است. عربستان سعودی در زمان انتشار گزارش رویترز این ادعا را تأیید نکرده بود.
همزمان در حادثهای جداگانه در نزدیکی دریای عمان، ارتش آمریکا اعلام کرد یک بالگرد MH-60 نیروی دریایی ایالات متحده دو موشک هلفایر به سوی یک کشتی باری با پرچم پاناما شلیک کرده و سامانه هدایت آن را از کار انداخته است. واشینگتن میگوید کشتی پس از هشدارهای مکرر از توقف خودداری کرده و در حال نقض محاصره دریایی بنادر ایران بوده است.
منابع دریایی به رویترز گفتهاند این کشتی در حدود ۷۱ مایل دریایی از سواحل پاکستان و در مسیر ورود به دریای عمان هدف قرار گرفته است. طبق گزارش رویترز، این حادثه دوازدهمین حمله آمریکا به یک شناور از زمان آغاز محاصره دریایی در ماه آوریل محسوب میشود.
حوادث تازه در حالی رخ دادهاند که مواضع تهران درباره تنگه هرمز سختتر شده است. محسن رضایی، دبیر تازه منصوبشده شورای عالی امنیت ملی ایران، روز سهشنبه گفت این آبراه تا زمانی که آمریکا شرایط جمهوری اسلامی را نپذیرد، باز نخواهد شد. انتصاب او به این سمت روز دوشنبه از سوی ریاستجمهوری ایران اعلام شده بود.
رضایی از جمله شروط تهران را پایان جنگ و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور عنوان کرد و گفت شروط دیگری نیز از طریق میانجیها به آمریکا منتقل شده است. او تأکید کرد تا زمانی که واشینگتن رفتار خود را تغییر ندهد و این شروط را نپذیرد، تنگه هرمز بسته خواهد ماند.
اظهارات رضایی یک روز پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در واکنش به درخواست تهران برای دریافت غرامت جنگی، خواستار پرداخت غرامت از سوی ایران بابت تلفات ناشی از دههها درگیری، حملات و سرکوب اعتراضات شد. تشدید لحن دو طرف، امیدها به بازگشایی سریع تنگه را کاهش داده است.
در همین حال، تردد کشتیها از هرمز همچنان بسیار محدود است. دادههای کشتیرانی نشان میدهد روز دوشنبه تنها شش کشتی از این آبراه عبور کردند؛ در حالی که پیش از جنگ روزانه حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ کشتی از تنگه میگذشتند.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ مسیر عبور حدود یکپنجم جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع بود و محدود ماندن تردد در آن، در کنار افزایش ناامنی در بابالمندب، دو گلوگاه مهم تجارت جهانی انرژی را همزمان تحت فشار قرار داده است.
بازار نفت نیز به این تحولات واکنش نشان داد. قراردادهای آتی نفت برنت روز سهشنبه ۱.۴ درصد افزایش یافت و در ۸۸ دلار و ۹۱ سنت برای هر بشکه بسته شد؛ نفت خام آمریکا نیز با رشد ۱.۳ درصدی به ۸۳ دلار و ۲۰ سنت رسید. همزمان بازارهای سهام جهانی تحت تأثیر کاهش امیدها به پایان سریع جنگ عقب نشستند.
افزایش همزمان حملات در بابالمندب و دریای عمان، کاهش تردد در هرمز و سختتر شدن مواضع سیاسی تهران و واشینگتن، خطر گسترش اختلال در تجارت دریایی و بازار انرژی را افزایش داده است. در شرایط فعلی هنوز نشانه روشنی از توافقی که بتواند مسیر بازگشایی کامل تنگه هرمز را هموار کند، دیده نمیشود. این جمعبندی بر پایه تحولات گزارششده تا ۱۱ اوت است.