میانجیهای قطری روز جمعه بار دیگر به تهران بازگشتند تا تلاشها برای دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا را پیش ببرند. همزمان، ارتش پاکستان از احتمال پیشرفت در روند میانجیگری ابراز امیدواری محتاطانه کرده است؛ با این حال، اختلاف دو طرف درباره ترتیب اقدامات، محاصره بنادر ایران و پرونده هستهای همچنان مانع اصلی توافق است.
بر اساس گزارشی که رویترز روز ۳۰ اکتبر منتشر کرد، هیئت قطری در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک برای رسیدن به توافق میان تهران و واشنگتن به ایران بازگشته است. یک مقام آگاه از مذاکرات به رویترز گفته است که این تلاشها با آمریکا هماهنگ شدهاند. قطر پیشتر پیشنویس طرحی برای پایان دادن به جنگ را به ایران ارائه کرده بود، اما یک مقام ارشد ایرانی این پیشنهادها را غیرقابلقبول توصیف کرده و گفته است تهران در موضع هستهای خود تغییری نخواهد داد.
اختلاف اصلی دو طرف فقط بر سر محتوای توافق نیست، بلکه به ترتیب اجرای تعهدات نیز مربوط میشود. واشنگتن خواهان آن است که موضوع هستهای از ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد؛ در مقابل، تهران خواستار پایان محاصره بنادر ایران و رفع تحریمهای صادرات نفت پیش از ورود به مرحله بعدی مذاکرات است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز پیشتر گفته بود تهران با میانجیها درباره پیشنهاد هفتروزه خود برای پایان دادن به جنگ در تماس است. هنوز اعلام نشده است که بازگشت هیئت قطری به توافق تازهای منجر شده باشد.
پاکستان نیز که در کنار قطر در تلاش برای کاهش تنشها نقش دارد، از طریق سخنگوی ارتش خود اعلام کرده است که نسبت به روند میانجیگری «خوشبینی محتاطانه» دارد. احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، به رویترز گفت تکرار سفرهای فرمانده ارتش این کشور به تهران میتواند نشانهای از وجود تحرکات مثبت باشد. با این حال، او جزئیات گفتوگوها را فاش نکرد و نگفت آیا واشنگتن از آخرین سفر هیئت منطقهای حمایت کرده است یا خیر.
ادامه میانجیگری در شرایطی اهمیت دارد که اختلاف بر سر پرونده هستهای، صادرات نفت و کنترل مسیرهای دریایی همچنان پابرجاست. در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک، نگرانیها درباره ازسرگیری حملات نظامی افزایش خواهد یافت؛ اما در حال حاضر، نمیتوان از بازگشت میانجیها یا اظهارات محتاطانه پاکستان نتیجه گرفت که توافق نهایی نزدیک یا قطعی شده است. معیار اصلی پیشرفت، اعلام رسمی توافق بر سر اقدامات مشخص و نحوه اجرای متقابل آنها خواهد بود.