گزارش نیروهای نظامی ایران از آسیب دیدن چند نفتکش در تنگه هرمز، هم‌زمان با اعلام برخورد دو پرتابه به یک نفتکش در آب‌های شمال قطر، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی را افزایش داده است. در حالی که تهران و واشنگتن همچنان بر سر پایان دادن به جنگ اختلاف دارند، حوادث دریایی تازه خطر گسترش درگیری و افزایش هزینه انرژی را برجسته کرده‌اند.
امنیت کشتیرانی در خلیج فارس بار دیگر به یکی از محورهای اصلی تحولات منطقه تبدیل شده است. گزارش‌های منتشرشده در روز پنجشنبه، ۵ نوامبر، از وقوع چند حادثه دریایی در اطراف تنگه هرمز حکایت دارند؛ حوادثی که در شرایط ادامه جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، بر نگرانی‌ها درباره ایمنی نفتکش‌ها و آینده صادرات انرژی افزوده‌اند.
بر اساس گزارش الجزیره که با استناد به اطلاعیه‌های نظامی ایران و گزارش خبرگزاری‌های بین‌المللی منتشر شده است، مقام‌های نظامی ایران اعلام کرده‌اند دست‌کم پنج نفتکش و یک یدک‌کش در حوادث جداگانه در اطراف تنگه هرمز آسیب دیده یا دچار آتش‌سوزی شده‌اند. در یکی از موارد، سپاه پاسداران اعلام کرد یک نفتکش بزرگ هنگام عبور از مسیری که آن را غیرقانونی توصیف کرد، پس از برخورد با مین دریایی آتش گرفت و متوقف شد. در حادثه‌ای دیگر، یک نفتکش دیگر آتش گرفت و یدک‌کشی که برای کمک به آن نزدیک شده بود نیز دچار آتش‌سوزی شد. ارتش ایران نیز از برخورد چند نفتکش دیگر با مین‌های دریایی خبر داده است. جزئیات این ادعاها به‌طور مستقل به‌صورت کامل تأیید نشده‌اند.
در حادثه‌ای جداگانه، مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در ساعت ۲۳:۲۰ به وقت گرینویچ در چهارشنبه‌شب، در فاصله حدود ۵۰ مایل دریایی شمال مدینه‌الشمال قطر، هدف دو پرتابه قرار گرفته است. این مرکز در اطلاعیه اولیه، نام کشتی، پرچم آن و عامل حمله را مشخص نکرد. تا زمان انتشار گزارش اولیه نیز مسئولیت این حادثه را هیچ طرفی بر عهده نگرفته بود.
اهمیت این حوادث از موقعیت جغرافیایی تنگه هرمز ناشی می‌شود. این آبراه در شرایط عادی مسیر عبور حدود یک‌پنجم مصرف جهانی نفت است و هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند بر عرضه انرژی، قیمت نفت، هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی اثر بگذارد. در جریان جنگ کنونی، محدود شدن رفت‌وآمد کشتی‌ها و افزایش خطر مین‌ها و حملات دریایی، شرایط فعالیت شرکت‌های کشتیرانی را پیچیده‌تر کرده است.
در همین حال، قطر تلاش‌های میانجی‌گرانه خود برای ازسرگیری مذاکرات پایان جنگ را افزایش داده است. وزارت خارجه قطر پیش‌تر اعلام کرده بود دو طرف در حال بررسی پیشنهادهای میانجی‌ها هستند و گفت‌وگوها ادامه دارد. با این حال، هم‌زمانی تلاش‌های دیپلماتیک با حوادث تازه دریایی نشان می‌دهد که مسیر دستیابی به توافق همچنان دشوار است.
از نظر اقتصادی، تداوم ناامنی در این آبراه می‌تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد. افزایش حق بیمه کشتی‌ها، تغییر مسیر نفتکش‌ها، تأخیر در تحویل محموله‌ها و افزایش هزینه حمل‌ونقل، همگی عواملی هستند که ممکن است به بالا رفتن قیمت انرژی و فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان منجر شوند. با این حال، میزان اثرگذاری هر حادثه بر قیمت نفت به شدت اختلال در عرضه، واکنش بازار و چشم‌انداز مذاکرات سیاسی بستگی دارد.
در حال حاضر، اطلاعات موجود برای تعیین عامل تمام حوادث گزارش‌شده کافی نیست. بنابراین، هرگونه نسبت دادن قطعی این حملات به یک کشور یا گروه، بدون شواهد مستقل، زودهنگام خواهد بود.