یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته است که تهران پیشنهاد تازهای درباره پرونده هستهای را از طریق قطر به آمریکا منتقل کرده است؛ پیشنهادی که به گفته این مقام، بررسی آن به برآوردهشدن خواستههای ایران از سوی واشینگتن وابسته است. این تحرک دیپلماتیک در شرایطی انجام شده که تنشهای نظامی و اختلافها بر سر تحریمها و تنگه هرمز همچنان ادامه دارد.
بر اساس گزارشی که رویترز پنجم نوامبر منتشر کرد، یک مقام ارشد ایرانی اعلام کرده بود که پیشنهاد هستهای تهران از طریق قطر به آمریکا ارسال شده و واشینگتن در حال بررسی آن است. این مقام جزئیات کامل پیشنهاد را ارائه نکرد، اما گفت ایران پیش از ورود به مذاکرات، خواستههایی را مطرح کرده است که باید از سوی آمریکا مورد توجه قرار گیرند.
به گفته این مقام، خواستههای ایران موضوعاتی از جمله لغو تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و دریافت غرامت را در بر میگیرد. تهران همچنین بر ارتباط میان مذاکرات و وضعیت امنیتی منطقه تأکید کرده است. در مقابل، موضع اعلامشده واشینگتن این بوده که مسائل هستهای باید بخشی از هر توافق اولیه باشد. اختلاف بر سر ترتیب مذاکرات و دامنه موضوعات مورد مذاکره، از موانع اصلی دستیابی به توافق به شمار میرود.
قطر در سالهای گذشته یکی از کانالهای ارتباطی میان تهران و واشینگتن بوده است؛ نقشی که امکان انتقال پیامها و بررسی پیشنهادها را حتی در دورههای تنش فراهم میکند. با این حال، انتقال یک پیشنهاد بهمعنای آغاز رسمی مذاکرات یا دستیابی به توافق نیست و نتیجه تلاشهای میانجیگرانه به مواضع دو طرف و تحولات میدانی وابسته خواهد بود.
پرونده هستهای ایران در شرایطی دنبال میشود که امنیت تنگه هرمز و ادامه محدودیتهای اقتصادی نیز بر فضای مذاکرات تأثیر گذاشتهاند. اختلاف بر سر تحریمها، دسترسی به داراییهای مسدودشده، فعالیتهای هستهای و ترتیبات امنیتی منطقه، مجموعهای از مسائل بههمپیوسته را تشکیل میدهد که حل آنها نیازمند توافق بر سر مراحل اجرایی و ضمانتهای مورد قبول طرفین است.
در زمان انتشار گزارش رویترز، جزئیات کامل پیشنهاد ایران و پاسخ نهایی آمریکا علنی نشده بود. ازاینرو، نمیتوان صرف ارسال پیشنهاد را نشانه قطعی نزدیکشدن دو کشور به توافق دانست؛ اما ادامه تبادل پیامها از مسیر قطر نشان میدهد که کانال دیپلماتیک همچنان در کنار تنشهای سیاسی و امنیتی فعال است.