شاهزاده رضا پهلوی روز شنبه ۷ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۶ آبان ۱۴۰۵، در مراسمی در کلیسای سنت پل شهر فرانکفورت آلمان، جایزه آزادی سال ۲۰۲۶ بنیاد فریدریش ناومان را که امسال به مردم ایران اهدا شده است، به‌صورت امانی دریافت کرد. بنیاد اعلام کرده است این جایزه تا زمانی نزد او باقی خواهد ماند که نمایندگان منتخب مردم ایران بتوانند آن را تحویل بگیرند. هم‌زمان با برگزاری مراسم، ماری‌آگنس اشتراک-تسیمرمان، رئیس کمیته امنیت و دفاع پارلمان اروپا، خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی شد و هزاران نفر از ایرانیان نیز در فرانکفورت در حمایت از رضا پهلوی و مخالفان جمهوری اسلامی تجمع کردند.
مراسم اهدای جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان در کلیسای تاریخی سنت پل فرانکفورت برگزار شد؛ مکانی که در تاریخ سیاسی آلمان نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. این جایزه در سال ۲۰۲۶ به مردم ایران اختصاص یافته است و رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران، آن را به‌صورت امانی دریافت کرد. بنیاد فریدریش ناومان اعلام کرده است که او این جایزه را تا زمانی نزد خود نگه خواهد داشت که امکان تحویل آن به نمایندگان منتخب مردم ایران در یک ساختار دموکراتیک فراهم شود.
بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی، نهادی سیاسی و فرهنگی در آلمان است که به حزب دموکرات آزاد این کشور نزدیک محسوب می‌شود. این بنیاد نام خود را از فریدریش ناومان، سیاستمدار و نظریه‌پرداز لیبرال آلمانی، گرفته است. جایزه آزادی این بنیاد از سال ۲۰۰۶ هر دو سال یک‌بار به افراد یا گروه‌هایی اهدا می‌شود که در زمینه گسترش آزادی، جامعه مدنی و ارزش‌های دموکراتیک فعالیت کرده‌اند. انتخاب مردم ایران برای دریافت جایزه امسال، در شرایطی صورت گرفته که موضوع حقوق بشر، آزادی‌های سیاسی و آینده نظام سیاسی ایران همچنان از موضوعات مورد توجه محافل سیاسی و حقوق بشری اروپا است.
رضا پهلوی در سخنرانی خود در این مراسم با اشاره به وضعیت سیاسی ایران گفت که ایران کشوری نیست که نیازمند آموزش دموکراسی باشد، بلکه به گفته او، مردم این کشور از امکان عمل کردن به دموکراسی محروم شده‌اند. او تأکید کرد که نقش خود را کمک به برقراری و تثبیت یک نظام دموکراتیک در ایران می‌داند و دریافت جایزه را نه به‌عنوان نماینده رسمی و منتخب مردم، بلکه در جایگاه امین و نگهدارنده آن پذیرفته است.
او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به سیاست کشورهای غربی در قبال جمهوری اسلامی گفت: «به جای مماشات یا جنگ، همواره از راه سومی دفاع کرده‌ام که بر اعمال حداکثر فشار بر جمهوری اسلامی و هم‌زمان حمایت حداکثری از مردم ایران استوار است. با این حال، جهان سال از پس سال سیاست مماشات را انتخاب کرد.»
رضا پهلوی همچنین با اشاره به سرکوب اعتراضات دی‌ماه و کشته‌شدن شمار زیادی از معترضان، حکومت ایران را به استفاده از خشونت گسترده برای حفظ قدرت متهم کرد. او در سخنان خود گفت: «حکومتی که می‌تواند ظرف چند روز ده‌ها هزار نفر از شهروندان خود را بکشد، به‌روشنی نشان داده است که قصد دارد چگونه بقای خود را حفظ کند.»
ولیعهد پیشین ایران در ادامه سخنانش موضع خود را درباره احتمال استفاده از فشار نظامی علیه ساختار سرکوب جمهوری اسلامی مطرح کرد و گفت: «از همین رو، با درد فراوان و دلی سنگین به این نتیجه رسیدیم که شاید فشار نظامی بر دستگاه سرکوب حکومت، تنها راه باقی‌مانده برای تضعیف آن و دادن فرصتی منصفانه به مردم ایران باشد. مردم ایران حق داشتند از حمایت و حفاظت برخوردار باشند و جهان نیز در برابر کشتاری با ابعادی وصف‌ناپذیر، مسئولیت داشت از آنان حمایت کند.»
این بخش از سخنرانی او از جمله مواضع بحث‌برانگیز مراسم بود؛ زیرا مسئله مداخله خارجی و استفاده از فشار نظامی همچنان از موضوعات مورد اختلاف در میان مخالفان جمهوری اسلامی و فعالان سیاسی ایرانی است. برخی از جریان‌ها بر افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی و حمایت بین‌المللی از جامعه مدنی تأکید دارند، در حالی که گروه‌هایی دیگر درباره پیامدهای امنیتی و انسانی اقدام نظامی هشدار می‌دهند.
در همین مراسم، ماری‌آگنس اشتراک-تسیمرمان، رئیس کمیته امنیت و دفاع پارلمان اروپا، نیز با اشاره به سرکوب معترضان در ایران خواستار قرار گرفتن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی شد. او همچنین از دولت آلمان خواست حمایت بیشتری از مخالفان جمهوری اسلامی و مطالبات آزادی‌خواهانه مردم ایران به عمل آورد. قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا از مدت‌ها پیش یکی از مطالبات بخشی از سیاستمداران و گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی بوده است؛ موضوعی که در اتحادیه اروپا با ملاحظات حقوقی و سیاسی همراه است و تصمیم نهایی درباره آن در چارچوب سازوکارهای رسمی این اتحادیه اتخاذ می‌شود.
هم‌زمان با مراسم اهدای جایزه، هزاران نفر از ایرانیان از آلمان و دیگر کشورهای اروپایی در فرانکفورت گرد هم آمدند. شرکت‌کنندگان در این تجمع با در دست داشتن پرچم‌ها و پلاکاردها، حمایت خود را از رضا پهلوی و مخالفان جمهوری اسلامی اعلام کردند. مقام‌های شهری فرانکفورت پیش از برگزاری برنامه‌ها پیش‌بینی کرده بودند که شمار شرکت‌کنندگان در تجمع‌های روز شنبه به ده‌ها هزار نفر برسد. حضور گسترده ایرانیان در این شهر، توجه رسانه‌های آلمانی را به تحولات سیاسی ایران و فعالیت جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور جلب کرد.
بااین‌حال، انتخاب رضا پهلوی برای دریافت امانی جایزه به نمایندگی از مردم ایران با مخالفت‌هایی نیز روبه‌رو شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی ترتیب‌دهندگان یک نامه اعتراضی، حدود ۲۰۰ زندانی در ایران با این انتخاب مخالفت کرده‌اند. همچنین شاخه‌های فرانکفورت احزاب سوسیال دموکرات و سبزهای آلمان در اعتراض به این تصمیم، مراسم را تحریم کردند. این گروه‌ها اعلام کردند که رضا پهلوی را نماینده مشروع تمام مردم ایران نمی‌دانند و با شیوه انتخاب او برای دریافت جایزه به نمایندگی از مردم ایران موافق نیستند.
رضا پهلوی در واکنش به انتقادها بار دیگر تأکید کرد که جایزه را صرفاً در جایگاه امین دریافت کرده است و قصد ندارد آن را به‌عنوان مالک یا نماینده منتخب تمام مردم ایران نزد خود نگه دارد. به گفته او، این جایزه تا زمانی که یک دولت منتخب دموکراتیک در ایران تشکیل شود و امکان تحویل آن به نمایندگان واقعی مردم فراهم آید، نزد او باقی خواهد ماند.
مراسم فرانکفورت از چند جهت اهمیت سیاسی داشت؛ از یک سو، اختصاص جایزه آزادی به مردم ایران نشان‌دهنده توجه بخشی از محافل سیاسی و مدنی آلمان به وضعیت ایران است و از سوی دیگر، سخنان رضا پهلوی درباره آینده سیاسی کشور و درخواست مقام پارلمانی اروپا برای تروریستی اعلام کردن سپاه، بار دیگر بحث درباره سیاست اروپا در قبال جمهوری اسلامی را برجسته کرد. در عین حال، مخالفت برخی احزاب و گروه‌های ایرانی با نحوه اعطای جایزه نشان داد که مسئله نمایندگی سیاسی و چگونگی تعیین آینده ایران همچنان از موضوعات مورد اختلاف میان مخالفان حکومت است.
در مجموع، دریافت امانی جایزه آزادی بنیاد فریدریش ناومان توسط رضا پهلوی را می‌توان رویدادی مهم در ارتباط با تحولات سیاسی ایران در اروپا دانست؛ رویدادی که هم‌زمان با تجمع گسترده ایرانیان در فرانکفورت و طرح درخواست‌های تازه برای افزایش فشار سیاسی بر جمهوری اسلامی برگزار شد. بااین‌حال، میزان تأثیرگذاری این رویداد بر سیاست رسمی دولت آلمان و اتحادیه اروپا، به تصمیم‌های بعدی نهادهای سیاسی و واکنش‌های دیپلماتیک آن‌ها بستگی خواهد داشت.